محدثه اسناوندی؛ رحیم مرادی؛ محسن باقری
چکیده
پیشینه و اهداف: در اکوسیستمهای یادگیری دیجیتال، مدیریت بهینه منابع ذهنی یا اقتصاد شناختی دانشآموزان، به ضرورتی بنیادین در طراحی آموزشی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی و مقایسه اثربخشی دو پارادایم نوین آموزشی، یعنی راهبرد کلاس معکوس و پداگوژی کپسولی (یادگیری خرد)، بر مدیریت بار شناختی دانشآموزان پایه دوم ابتدایی در درس ...
بیشتر
پیشینه و اهداف: در اکوسیستمهای یادگیری دیجیتال، مدیریت بهینه منابع ذهنی یا اقتصاد شناختی دانشآموزان، به ضرورتی بنیادین در طراحی آموزشی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی و مقایسه اثربخشی دو پارادایم نوین آموزشی، یعنی راهبرد کلاس معکوس و پداگوژی کپسولی (یادگیری خرد)، بر مدیریت بار شناختی دانشآموزان پایه دوم ابتدایی در درس علوم تجربی انجام شد.روشها: این مطالعه از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان دختر پایه دوم ابتدایی شهر اراک در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ تشکیل داد که از میان آنها، ۱۰۵ دانشآموز به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهطور تصادفی در دو گروه آزمایش (کلاس معکوس و پداگوژی کپسولی) و یک گروه کنترل (هر گروه ۳۵ نفر) جایدهی شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه استاندارد بار شناختی پاس (۱۹۹۴) بود. تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس (ANCOVA) در نرمافزار SPSS صورت گرفت.یافتهها: نتایج نشان داد که هر دو راهبرد نوین بهطور معناداری باعث کاهش بار شناختی در مقایسه با آموزش سنتی شدند. (p<0.01) یافتههای تفصیلی حاکی از آن بود که پداگوژی کپسولی به دلیل قطعهبندی محتوا، در کاهش بار شناختی بیرونی نسبت به کلاس معکوس برتری معناداری دارد. همچنین، راهبرد کلاس معکوس در تعدیل بار شناختی درونی در تکالیف پیچیده اثربخش بود، اما ثبات و پایداری کاهش بار ذهنی در گروه پداگوژی کپسولی در طول زمان بیشتر گزارش شد.نتیجهگیری: یافتهها مؤید آن است که پداگوژی کپسولی با تحقق عینی مفهوم اقتصاد شناختی، کارایی ذهنی دانشآموزان را در درس علوم بهبود میبخشد. این راهبرد با کاهش فشار بر حافظه فعال، بستری برای یادگیری عمیقتر فراهم میکند. بر این اساس، توصیه میشود طراحان آموزشی و معلمان با گذار از الگوهای حجیم، از پداگوژی کپسولی برای بهینهسازی ظرفیتهای شناختی دانشآموزان در مقطع ابتدایی بهره گیرند.