عابدین دارابی؛ عاطفه حسنی
چکیده
زمینه و هدف: سواد برنامه‌ریزی درسی و خودکارآمدی تدریس برای آموزش خلاقانۀ معلمان ضروری است و به نظام آموزشی یاری می‌رساند تا اهداف خویش را محقق سازد؛ بنابراین این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر سواد برنامه‌ریزی درسی بر تدریس خلاق معلمان با نقش میانجی خودکارآمدی تدریس انجام شده است.
روش: روش پژوهش توصیفی – همبستگی و از نوع مدل‌یابی ...
بیشتر
زمینه و هدف: سواد برنامه‌ریزی درسی و خودکارآمدی تدریس برای آموزش خلاقانۀ معلمان ضروری است و به نظام آموزشی یاری می‌رساند تا اهداف خویش را محقق سازد؛ بنابراین این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر سواد برنامه‌ریزی درسی بر تدریس خلاق معلمان با نقش میانجی خودکارآمدی تدریس انجام شده است.
روش: روش پژوهش توصیفی – همبستگی و از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ معلمان زن دورۀ ابتدایی و متوسطه اول و دوم ناحیۀ 2 شهر کرمانشاه و به میزان 550 نفر بود که به روش کوکران و نمونه‌گیری تصادفی ساده، تعداد 226 نفر به‌عنوان نمونۀ آماری انتخاب شد؛ اما تعداد 221 نفر با محقق همکاری کردند. برای اندازه‌گیری داده‌ها از سه پرسشنامه استفاده شد: الف: پرسشنامۀ تدریس خلاق (هانگ و همکاران، 2005)، ب: پرسشنامۀ خودکارآمدی تدریس (اسچانن موران و وولفولک، 2001)، ج: پرسشنامۀ سواد برنامه‌ریزی درسی (نوربخش، 1391). برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون‌های آمار استنباطی و مدل‌سازی معادلات ساختاری، حداقل مربعات جزئی با استفاده از نرم‌افزار «اسمارت پی.ال.اس» (Smart PLS) استفاده شد.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد سواد برنامه‌ریزی درسی بر تدریس خلاق و خودکارآمدی تدریس، تأثیر مثبت و معناداری دارد. خودکارآمدی تدریس علاوه بر اینکه بر تدریس خلاق به شکل مثبت و معناداری تأثیر می‌گذارد، در رابطۀ بین سواد برنامه‌ریزی درسی و تدریس خلاق نیز نقش میانجی دارد. همچنین مدل مفهومی با مدل تجربی از برازش مطلوب برخوردار است.
بحث و نتیجه‌گیری: سواد برنامه‌ریزی درسی و آموزش خلاقانه، برای خودکارآمدی تدریس معلم ضروری است. طراحی مؤثر برنامۀ درسی، خلاقیت تدریس را پرورش می‌دهد. سواد برنامۀ درسی با ارائۀ چارچوبی که ادغام خلاقیت را در شیوه‌های آموزشی تشویق می‌کند، تأثیر قابل‌توجهی بر آموزش خلاق دارد. این ادغام برای پرورش محیطی که هم معلمان و هم دانش‌آموزان بتوانند توانمندی‌های خلاق خود را کشف کنند و توسعه دهند، بسیار مهم است.
