محبوبه طهرانچی؛ قدسی احقر؛ اشرف السادات حسینی میرصفی
چکیده
پیشینه و اهداف: هدف از این پژوهش طراحی الگوی مسئولیت‌پذیری برای دبیران زن بود.
روش‌ها: روش این پژوهش کیفی و از نوع نظریۀ زمینه‌ای سامانمند استراوس و کوربین (2011) بود. جامعۀ آماری آن نیز از میان دبیران زن دورۀ اول متوسطۀ شهر تهران برگزیده شد. حجم نمونه بر اساس اصل اشباع نظری شامل پانزده نفر از استادان دانشگاه بود. برای انتخاب استادان ...
بیشتر
پیشینه و اهداف: هدف از این پژوهش طراحی الگوی مسئولیت‌پذیری برای دبیران زن بود.
روش‌ها: روش این پژوهش کیفی و از نوع نظریۀ زمینه‌ای سامانمند استراوس و کوربین (2011) بود. جامعۀ آماری آن نیز از میان دبیران زن دورۀ اول متوسطۀ شهر تهران برگزیده شد. حجم نمونه بر اساس اصل اشباع نظری شامل پانزده نفر از استادان دانشگاه بود. برای انتخاب استادان از روش نمونه‌گیری هدفمند استفاده شد. ابزار پژوهش مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته بود و برای ارزیابی روایی و پایایی آن از ملاک‌های اعتبار، انتقال‌پذیری، وابستگی و تأییدپذیری بر اساس معیارهای لینکلن و گوبا (1985) استفاده شد. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از فنون کدگذاری استراوس و کوربین و سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه‌وتحلیل شدند و سرانجام الگوی نهایی استخراج شد.
یافته‌ها: نتیجۀ تحلیل یافته‌ها نشان‌دهندۀ شرایط علّی، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها بود. شرایط علّی به عواملی چون ساختار سازمانی، محتوای آموزشی و روحیۀ دانش‌آموزان، جوّ مدرسه، و شرایط زمینه‌ای به عواملی مانند بسترهای فرهنگی سازمان آموزش‌وپرورش، راهبردهای مدیریتی سازمان تجزیه شدند؛ همچنین وابستگی شرایط مداخله‌گر به عواملی از قبیل دیدگاه‌ها و تغییرات سیاسی، عدم تعریف کاربردی برای رفتار مسئولانه روشن شد. از این پژوهش راهبردهایی چون ضرورت به چالش کشیدن شیوه‌ها و رویه‌های کاری معمول، ارتقای فرهنگ آموزشی و مشارکت فعال دبیر و مدیر و دانش‌آموز و پیامدهایی مانند بهره‌وری نیروی انسانی، توسعۀ هوشیاری سازمانی، همسویی بین نظام آموزشی و جامعه به دست آمد.
نتیجه‌گیری: روشن شد مسئولیت‌پذیری دبیران زن نیازمند طرح‌ریزی، برخورداری از سطح مناسبی از آمادگی روان‌شناختی به‌ویژه بهره‌گیری از راهبردهای مقابله‌ای مؤثر در مواجهه با چالش‌های حرفه‌ای است.
