رشید احمدی‌فر؛ پریوش محمدی قشلاق؛ صباح عبدی؛ فاروق خاکزاد؛ اسماعیل سربخش‌راد
چکیده
زمینه و هدف: دانش‌آموزان نسل «زِد» (Z) تأثیرات شگرفی بر محیط آموزش‌وپرورش کنونی دارند و میزان این تأثیرات آن‌چنان است که نمی‌توان انتظار داشت که آنان خود را با محیط مدرسه هماهنگ کنند. این نسل ویژگی‌ها، انتظارات و ترجیحات خاصی در فضای آموزشی معاصر دارد و رهبری اثربخش آنان نیازمند بازشناسی مفهومی دقیقی از سوی مدیران آموزشی است؛ ...
بیشتر
زمینه و هدف: دانش‌آموزان نسل «زِد» (Z) تأثیرات شگرفی بر محیط آموزش‌وپرورش کنونی دارند و میزان این تأثیرات آن‌چنان است که نمی‌توان انتظار داشت که آنان خود را با محیط مدرسه هماهنگ کنند. این نسل ویژگی‌ها، انتظارات و ترجیحات خاصی در فضای آموزشی معاصر دارد و رهبری اثربخش آنان نیازمند بازشناسی مفهومی دقیقی از سوی مدیران آموزشی است؛ بنابراین در این راستا پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل شایستگی رهبری دانش‌آموزان نسل «زِد» در مدارس دورۀ دوم متوسطۀ استان کردستان بود.
روش: این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام گرفت. جامعۀ مشارکت‌کنندگان شامل بیست نفر از استادان دانشگاهی در رشتۀ علوم تربیتی و مدیران باسابقۀ اجرایی در حوزۀ آموزش‌وپرورش استان کردستان بود که به صورتی هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌های پژوهش از روش تحلیل مضمون در دو مرحله استفاده شد.
یافته‌ها: بر اساس تحلیل‌های انجام‌شده، ساختار مفهومی یافته‌ها در سه سطح مضامین پایه، مضامین سازمان‌دهنده و مضامین فراگیر ساماندهی و درمجموع پنج مضمون فراگیر، سیزده مضمون سازمان‌دهنده و 85 مضمون پایه شناسایی شد. پنج مضمون فراگیر شامل رهبری تحولی و آینده‌نگر در آموزش‌وپرورش، زیرساخت‌های حمایتی و منابع لازم برای اجرای شایستگی‌ها، شایستگی‌های حرفه‌ای و شخصی مدیران، توسعۀ منابع انسانی و فرهنگ سازمانی یادگیرنده و پیامدهای نهایی و اثربخشی برنامه‌ها بود.
نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش به برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران آموزش‌وپرورش کشور پیشنهاد می‌شود که از مدل ارائه‌شده در این پژوهش به‌منزلۀ مبنایی برای تربیت، انتصاب و همچنین جانشین‌پروری مدیران آیندۀ نظام آموزشی استفاده کنند.
