عبدالرحمان رسولی سنگانی؛ حسین مومنی مهموئی؛ علی اکبر عجم؛ یوسف مهدی پور
چکیده
پیشینه و اهداف: با توجه به تحولات آموزشی و نیاز روزافزون به توسعه مهارتهای اجتماعی در میان دانشآموزان، بهویژه گروههای دارای نیازهای ویژه، بازنگری در برنامههای درسی ضرورتی انکارناپذیر است. هدف این پژوهش، شناسایی وضعیت موجود برنامههای درسی دانشآموزان مقطع متوسطه اول دارای نیازهای ویژه از منظر توجه به مهارتهای اجتماعی ...
بیشتر
پیشینه و اهداف: با توجه به تحولات آموزشی و نیاز روزافزون به توسعه مهارتهای اجتماعی در میان دانشآموزان، بهویژه گروههای دارای نیازهای ویژه، بازنگری در برنامههای درسی ضرورتی انکارناپذیر است. هدف این پژوهش، شناسایی وضعیت موجود برنامههای درسی دانشآموزان مقطع متوسطه اول دارای نیازهای ویژه از منظر توجه به مهارتهای اجتماعی بود.روشها: پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه دادهبنیاد انجام گرفت. جامعه آماری شامل 21 نفر از خبرگان برنامهریزی درسی و آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه بود که با نمونهگیری هدفمند ملاکمحور انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته گردآوری و بهروش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. برای اطمینان از اعتبار و پایایی از معیارهای لینکلن و گوبا استفاده گردید.یافتهها: نتایج منجر به استخراج ۴۰ مفهوم و ۱۶ مقوله اصلی شد. پدیده محوری «ناکارآمدی برنامه درسی در آموزش مهارتهای اجتماعی» بود. عوامل مؤثر شامل شرایط علّی (محیط یادگیری و اهداف آموزشی)، راهبردی (روشهای تدریس و ارزیابی)، زمینهای (فرهنگ سازمانی)، و مداخلهگر (توانمندی منابع انسانی و غلبه رویکرد سنتی) شناسایی گردیدند.نتیجهگیری: برنامههای درسی موجود، توجه کافی به آموزش مهارتهای اجتماعی دانشآموزان دارای نیازهای ویژه ندارند و تمرکز اصلی بر مباحث نظری است. بازنگری در اهداف و محتوا و ارتقای توان حرفهای معلمان، برای تحقق آموزشهای مهارتمحور و تربیت اجتماعی دانشآموزان ضروری است.
رضا صابری؛ مهین کمالی؛ مراد حسینی
چکیده
زمینه و هدف: اهمالکاری تحصیلی یکی از چالشهای مهم نظام آموزشی است که میتواند عملکرد تحصیلی و رشد مهارتی دانشآموزان را تحتتأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش برنامۀ درسی شطرنج بر بهبود مهارتهای شناختی و فراشناختی دانشآموزان دارای اهمالکاری تحصیلی انجام شد. تمرکز اصلی بر شناسایی نقش بازی شطرنج در ارتقای ...
بیشتر
زمینه و هدف: اهمالکاری تحصیلی یکی از چالشهای مهم نظام آموزشی است که میتواند عملکرد تحصیلی و رشد مهارتی دانشآموزان را تحتتأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش برنامۀ درسی شطرنج بر بهبود مهارتهای شناختی و فراشناختی دانشآموزان دارای اهمالکاری تحصیلی انجام شد. تمرکز اصلی بر شناسایی نقش بازی شطرنج در ارتقای قابلیتهای ذهنی و تنظیمشدگی یادگیری این دانشآموزان بود.روش: مطالعه به شیوهای شبهآزمایشی انجام شد و جامعۀ آماری آن شامل دانشآموزان دختر و پسر پایۀ ششم ناحیۀ ۲ شهر کرمان در سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بود. از طریق نمونهگیری تصادفی خوشهای، ۷۲ دانشآموز اهمالکار انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش (هرکدام ۳۶ نفر) تقسیم شدند. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامۀ اهمالکاری سواری (۱۳۹۰)، مهارتهای شناختی نجاتی (۱۳۹۲) و مهارتهای فراشناختی مختاری و ریچارد (۲۰۰۲) بود.یافتهها: نتایج تحلیل دادهها نشان داد که آموزش برنامۀ شطرنج تأثیر معناداری بر بهبود مهارتهای شناختی از جمله حافظه، توجه انتخابی و پایدار، کنترل مهاری، تصمیمگیری، برنامهریزی، شناخت اجتماعی و انعطافپذیری شناختی دارد (P<0.001). همچنین، در حوزۀ مهارتهای فراشناختی نیز ارتقاء معناداری در راهبردهای کلی خواندن، حل مسئله و راهبردهای حمایت از خواندن مشاهده شد (P<0.001).بحث و نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که آموزش شطرنج میتواند بهعنوان ابزاری مؤثر در تقویت مهارتهای شناختی و فراشناختی دانشآموزان دارای اهمالکاری تحصیلی مورد استفاده قرار گیرد. این نتایج میتواند برای معلمان، مشاوران آموزشی و برنامهریزان درسی به منظور طراحی فعالیتهای آموزشی مؤثر و هدفمند قابل توجه باشد.
سورنا مهرگان؛ حمید فرهادی راد
چکیده
پژوهش حاضر با هدف "ارزیابی فرایند تدوین سند تحولی برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران"به صورت کیفی و از نوع پدیدارشناسی انجام شده است و دادهها با استفاده از مصاحبه و بررسی اسناد گردآوری شده اند. جامعه آماری پژوهش نیز تعداد 8 نفر از دستاندرکاران اصلی در تولید و تدوین این سند هستند که به صورت هدفمند انتخاب شدند و جمع آوری دادهها ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف "ارزیابی فرایند تدوین سند تحولی برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران"به صورت کیفی و از نوع پدیدارشناسی انجام شده است و دادهها با استفاده از مصاحبه و بررسی اسناد گردآوری شده اند. جامعه آماری پژوهش نیز تعداد 8 نفر از دستاندرکاران اصلی در تولید و تدوین این سند هستند که به صورت هدفمند انتخاب شدند و جمع آوری دادهها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته عمیق با آنان حاصل شده است. تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شد. نتایج نشان داد که سند برنامه درسی ملّی در مراحل فرایند تدوین خود تا قبل از مرحله اجرا، معیارها و گامهای تدوین یک سیاست کلی را از دیدگاه سیاستگذاری کامل و صحیح طی نکرده است. همچنین نتایج حاکی از آن است که عدم انسجام در برنامههای درسی، تمرکزگرایی شدید در برنامه ریزیهای درسی و نیز ثبات محتوای درسی در سالیان گذشته، از جمله ضروریات تدوین این سند بوده است؛ همچنین درک اهمّیّت مسأله از سوی متخصصان، کارشناسان، مدیران ارشد، معلمان، فشار سیاستگذاران و ذی نفعان و بازه زمانی طولانی مطرح بودن مسأله از عوامل اصلی دردستورکار قرارگیری این سند و تصویب رسمی آن در شورایعالی آموزش و پرورش بوده است.
