دانشگاه فرهنگیان یزد مطالعات بین رشته ای در آموزش 2981-1902 5 1 2026 04 16 Synergizing Social Sciences and Geography in Project-Based Learning: A Qualitative Study on Students’ Socio-Spatial Literacy هم‌افزایی علوم اجتماعی و جغرافیا در آموزش پروژه‌محور: مطالعه‌ای کیفی بر سواد اجتماعی–فضایی دانش‌آموزان 4858 10.48310/ise.2026.20633.1429 FA مریم رضائی گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران ، ایران رسول شریفی نجف آبادی گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران مرضیه رونقی گروه آموزش علوم اجتماعی،دانشگاه فرهنگیان ، تهران، ایران. Journal Article 2025 09 01 <span style="text-decoration: underline;"><strong>Introduction:</strong></span> inextricably intertwined, traditional education systems often teach these two domains separately, limiting students’ holistic understanding of real-world phenomena. This study aimed to examine the impact of synergizing social sciences and geography through interdisciplinary learning on fostering comprehensive understanding in education and to explore how this synergy can be effectively implemented.<br /><br /><span style="text-decoration: underline;"><strong>Methodology</strong></span>: This qualitative study employed purposive sampling, including 10 teachers and 20 students. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis to extract codes, sub-themes, and main themes. To ensure data credibility and trustworthiness, member checking, peer review, and triangulation with educational documents were employed.<br /><br /><span style="text-decoration: underline;"><strong>Findings</strong></span>: Data analysis revealed five main themes, highlighting the profound effects of this approach on the learning process: 1) enhancing comprehensive and multidimensional understanding, 2) developing critical and analytical thinking skills, 3) increasing motivation and active engagement, 4) fostering spatial and geographical literacy, and 5) strengthening social and environmental responsibility. This synergy was achieved through integrating social and geographical concepts within project-based learning activities.<br /><br /><span style="text-decoration: underline;"><strong>Conclusion</strong></span>: Project-based learning transforms students from passive recipients to active and critical learners, linking content to real-world issues while enhancing motivation and responsibility. This study presents the synergy of social sciences and geography through interdisciplinary learning as an effective model for educating informed and capable citizens. زمینه و هدف: در دنیای پیچیده و به هم پیوسته امروز، مسائل اجتماعی و محیطی به شکلی جدایی‌ناپذیر در هم تنیده‌اند. نظام آموزشی سنتی اغلب این دو حوزه را به صورت مجزا ارائه می‌دهد که درک جامع دانش‌آموزان از جهان واقعی را محدود می‌کند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر هم‌افزایی علوم اجتماعی و جغرافیا و یادگیری بین‌رشته‌ای بر ایجاد درک جامع در آموزش و چگونگی تحقق این هم‌افزایی انجام شد.<br />روش‌شناسی: پژوهش کیفی حاضر با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند شامل ۱۰ معلم و ۲۰ دانش‌آموز انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شد و تحلیل تماتیک برای استخراج کدها، مضامین فرعی و اصلی به کار رفت. برای تضمین روایی و اعتبار داده‌ها از بازخوانی داده‌ها توسط شرکت‌کنندگان، بررسی همکاران و مطابقت با اسناد آموزشی استفاده شد.<br />یافته‌ها: تحلیل داده‌ها پنج تم اصلی را آشکار ساخت که نشان‌دهنده تأثیرات عمیق این رویکرد بر فرآیند یادگیری است: ۱) ارتقای درک جامع و چندبعدی، ۲) توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی و تحلیلی، ۳) افزایش انگیزه و درگیری فعال، ۴) توسعه سواد فضایی و جغرافیایی، و ۵) تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی و محیطی. هم‌افزایی از طریق تلفیق مفاهیم اجتماعی و جغرافیا و فعالیت‌های پروژه‌محور تحقق یافته است.<br />نتیجه‌گیری: یادگیری مبتنی بر پروژه، دانش‌آموزان را از مصرف‌کنندگان منفعل به پژوهشگران فعال و منتقد تبدیل می‌کند و با پیوند محتوا به مسائل واقعی، انگیزه و مسئولیت‌پذیری آنان را افزایش می‌دهد. پژوهش حاضر، هم‌افزایی علوم اجتماعی و جغرافیا و یادگیری بین‌رشته‌ای را به عنوان مدلی کارآمد برای تربیت شهروندان آگاه و توانمند معرفی می‌کند. https://ise.cfu.ac.ir/article_4858_ee23009ca70ff490c178e37143ade819.pdf