دانشگاه فرهنگیان یزد مطالعات بین رشته ای در آموزش 2981-1902 5 2 2026 06 26 pre-service Teachers' evaluation of the implementation of project-based learning in teaching the principles of demography ارزیابی دانشجو معلمان از اجرای روش یادگیری مبتنی بر پروژه در آموزش درس مبانی جمعیت شناسی 5012 10.48310/ise.2026.18174.1211 FA معصومه سلیمانی گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان مشهد Journal Article 2025 01 21 <span style="text-decoration: underline;"><strong>Introduction:</strong></span> Project-Based Learning (PBL) is regarded as an alternative to traditional teacher-centered instruction and has been widely implemented in higher education across various disciplines. However, its application in social science education, particularly at the tertiary level, has been limited, and relatively few studies have examined its effectiveness in this context. Therefore, the present study evaluated the implementation of Project-Based Learning in teaching the <em>Fundamentals of Demography</em> course within the Social Science Education program.<br /><strong>Methods and Data:</strong> This study adopted a qualitative research design using thematic analysis. During the open coding phase, nine categories were identified: enhancing learning motivation, improving content learning, facilitating the application of theoretical knowledge, developing teaching skills, fostering research skills, enhancing social skills, experiencing an engaging and innovative teaching approach, increasing interest in the classroom, and promoting students' active participation and engagement. During axial coding, these categories were organized into two overarching themes: enhanced learning and classroom engagement.<br /><strong><span style="text-decoration: underline;">Findings</span>:</strong> The findings indicated that Project-Based Learning enhanced student teachers' learning by increasing their motivation, facilitating the application of theoretical concepts, improving their understanding of course content, and promoting the development of teaching, research, and social skills. Furthermore, the implementation of PBL increased students' classroom participation and engagement, strengthened their interest in the course, provided them with the experience of an innovative instructional approach, and ultimately contributed to a more engaging learning environment.<br /><strong>Discussion and Conclusion:</strong> Based on the findings, the adoption of Project-Based Learning is recommended for instructors teaching this course, particularly faculty members at teacher education universities. In addition, to enhance instructors' knowledge, pedagogical skills, and motivation for implementing student-centered teaching approaches—especially in the social sciences and humanities—it is recommended that professional development programs and faculty training workshops be offered. <strong><span style="text-decoration: underline;">پیشینه و اهداف:</span> </strong>یادگیری مبتنی بر پروژه (پی‌بی‌ال) جایگزینی برای آموزش سنتی و تحت هدایت معلمان تلقی می‌شود و به‌طور گسترده‌ای در آموزش عالی در زمینه‌های مختلف دانش مورد استفاده قرار می‌گیرد ولی این روش در آموزش علوم اجتماعی و در سطح آموزش عالی کمتر مورد استفاده قرار گرفته و تحقیقات کمی نیز در این حوزه ارائه‌شده است، لذا در این تحقیق به ارزیابی روش یادگیری مبتنی بر پروژه در آموزش درس مبانی جمعیت‌شناسی از دروس رشته آموزش علوم اجتماعی پرداخته شد.<br /><strong><span style="text-decoration: underline;"><br />روش‌ها‌</span>:</strong> جهت دستیابی به هدف پژوهش از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون استفاده گردید. در تحلیل داده‌ها، در مرحله کدگذاری باز 9 مقوله «ایجادانگیزه برای یادگیری، یادگیری بهتر محتوا، یادگیری کاربرد مباحث نظری، یادگیری مهارت‌های معلمی، یادگیری مهارت-های پژوهشی، یادگیری مهارت‌های اجتماعی ، تجربه کردن روش تدریس جذاب و جدید، علاقه به کلاس، فعال بودن و مشارکت دانشجو در کلاس» شناسایی شد که در کد گذاری محوری در 2 دسته موضوعی «یادگیری بهتر» و «جذاب بودن کلاس» قرار گرفت.<br /><strong><span style="text-decoration: underline;"><br />یافته‌ها</span>:</strong> نتایج این تحقیق نشان داد که روش پروژه‌محور با ایجاد انگیزه برای یادگیری، یادگیری کاربرد مباحث نظری، کمک به یادگیری بهتر محتوای آموزشی، اثرگذاری بر یادگیری مهارت‌های معلمی، مهارت‌های پژوهشی و مهارت‌های اجتماعی، باعث یادگیری بیشتر و بهتر در دانشجو معلمان شد. همچنین کاربرد این روش موجب فعالیت و مشارکت دانشجویان در کلاس، علاقه‌مندی به کلاس و تجربه کردن یک روش تدریس جدید و درمجموع جذابیت بیشتر کلاس درس گردید.<br /><strong><span style="text-decoration: underline;"><br />نتیجه‌گیری</span>:</strong> با توجه به یافته­های تحقیق، استفاده از یادگیری مبتنی بر پروژه به مدرسان این درس، به‌ویژه مدرسان دانشگاه فرهنگیان، توصیه می­شود. همچنین به‌منظور افزایش دانش، مهارت و انگیزۀ مدرسان برای بهره‌برداری بیش ‌از پیش از رویکردهای تدریس دانشجو محور به‌ویژه در حوزۀ علوم اجتماعی و انسانی، برگزاری دوره‌های دانش‌افزایی پیشنهاد می‌گردد. https://ise.cfu.ac.ir/article_5012_901cd0fa2f8744d48beb398598ecfe50.pdf