دانشگاه فرهنگیان یزد مطالعات بین رشته ای در آموزش 2981-1902 5 1 2026 04 07 Requirements and Platforms for Creating Professional Learning Communities for Nursing Students in Iranian Universities of Medical Sciences الزامات و بسترهای ایجاد اجتماعات یادگیری حرفه‌ای برای دانشجویان پرستاری در دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران 4827 10.48310/ise.2026.20854.1440 FA الهه محولاتی گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران یوسف مهدی پور گروه مدیریت، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی و دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران(نویسنده مسئول). حسین مومنی مهموئی گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران Journal Article 2025 09 11 Background and Objective: Given the increasing complexity of the health system, nursing education requires new approaches to learning. Professional learning communities can reduce the gap between theoretical knowledge and clinical practice by strengthening scientific and social interactions. This study aimed to explore the requirements and contexts for creating professional learning communities for nursing students at universities, from the perspectives of experts and stakeholders. Data and Method: The present study was conducted with a qualitative approach and content analysis method. The participants included 29 people (10 faculty members, 12 nursing students, and 7 university administrators) who were purposefully selected. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed with three-stage coding (open, axial, and selective). The validity of the findings was ensured using Lincoln and Guba's criteria including validity, transferability, reliability, and confirmability. Findings: Five overarching themes were identified: 1) organizational leadership and support, including leadership commitment, policy-making, and facilitating structure; 2) pedagogical design and curriculum integration, including course integration, collaborative assignments, and reflection; 3) member competency development, including faculty empowerment and promoting teamwork skills; 4) culture-building and interactive communication, including trust, norms of collaboration, and communication transparency; and 5) infrastructure and supporting resources, including physical space, technological support, and scientific resources. Conclusion: Establishing professional learning communities in nursing requires attention to structural, educational, and cultural dimensions. The findings of study can be used as a practical framework for nursing education administrators and policymakers to provide a basis for improving the quality of education and professional development of students through targeted planning. زمینه و هدف: با توجه به پیچیدگی‌های روزافزون نظام سلامت، آموزش پرستاری نیازمند رویکردهای نوین یادگیری است. اجتماعات یادگیری حرفه‌ای می‌توانند با تقویت تعاملات علمی و اجتماعی، شکاف میان دانش نظری و عمل بالینی را کاهش دهند. این پژوهش با هدف واکاوی الزامات و بسترهای ایجاد اجتماعات یادگیری حرفه‌ای برای دانشجویان پرستاری در دانشگاه، از دیدگاه متخصصان و ذی‌نفعان انجام شد. روش: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون انجام گرفت. مشارکت‌کنندگان شامل 29نفر (10عضو هیئت علمی، 12 دانشجوی پرستاری و 7 مدیر دانشگاهی) بودند که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و انتخابی) تحلیل شدند. اعتبار یافته‌ها با استفاده از ملاک‌های لینکلن و گوبا شامل اعتبار، انتقال‌پذیری، قابلیت اتکا و تأییدپذیری تضمین شد. یافته‌ها: پنج مضمون فراگیر شناسایی گردید: ۱) راهبری و حمایت سازمانی شامل تعهد رهبری، سیاست‌گذاری و ساختار تسهیل‌گر؛ ۲) طراحی پداگوژیک و یکپارچه‌سازی برنامه درسی شامل تلفیق دروس، تکالیف مشارکتی و تأمل؛ ۳) توسعه شایستگی‌های اعضا شامل توانمندسازی اساتید و ارتقای مهارت‌های کار گروهی؛ ۴) فرهنگ‌سازی و ارتباطات تعاملی شامل اعتماد، هنجارهای همکاری و شفافیت ارتباطی؛ و ۵) زیرساخت‌ها و منابع پشتیبان شامل فضای فیزیکی، پشتیبانی فناورانه و منابع علمی. نتیجه‌گیری: استقرار اجتماعات یادگیری حرفه‌ای در پرستاری نیازمند توجه هم‌زمان به ابعاد ساختاری، آموزشی و فرهنگی است. یافته‌های این مطالعه می‌تواند به‌عنوان چارچوبی عملی برای مدیران و سیاست‌گذاران آموزش پرستاری به‌کار رود تا از طریق برنامه‌ریزی هدفمند، زمینه ارتقای کیفیت آموزش و توسعه حرفه‌ای دانشجویان فراهم گردد.

https://ise.cfu.ac.ir/article_4827_6a3b0022ee3edb86437222125458479b.pdf

دانشگاه فرهنگیان یزد مطالعات بین رشته ای در آموزش 2981-1902 5 1 2026 04 08 Teaching-Learning Strategies in Integrated STEM Education: A Synthesis Research Study راهبردهای یاددهی-یادگیری در آموزش تلفیقی استیم:یک پژوهش سنتزپژوهی 4830 10.48310/ise.2026.18532.1250 FA فاطمه اکرمی دانش آموخته کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. پروین احمدی دانشیار گروه مدیریت و برنامه ریز ی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ا یران. پروین صمدی استاد گروه مدیریت و برنامه ریز ی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. 0000-0002-0606-4123 Journal Article 2025 02 24 Abstract The aim of the research was to investigate teaching-learning strategies in STEAM integrated education. The qualitative research approach and the method used were synthesis research and the tool used was a checklist. The data analysis method was based on Strauss and Corbin coding, open, axial and selective coding. The research population was all scientific research and documents in the form of articles and theses in the ten-year period of 2014-2024 and for domestic articles, the five-year period of 1403-1398. The reason for choosing this time period is the saturation of data and their repetition in a larger period. After screening, 35 sources were used directly. Three main components of "interactive-social strategies", "scientific-educational strategies" and "technological strategies" were extracted. The component of "interactive-social strategies" includes two subcomponents, "collaborative and participatory activities" and "exploratory activities". Scientific-educational strategies were also obtained with two subcomponents: "role-playing and simulation activities" and "multisensory and experience-based education," and the third strategy, titled technological strategies, was obtained with "construction and engineering activities" and "gamification-based education." It is suggested that, considering the educational conditions and needs of the 21st century, special attention be paid to the STEAM approach and its components in the teaching-learning process. پیشینه و اهداف: رویکرد آموزش تلفیقی علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات (STEAM) به‌ عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، با هدف تقویت یادگیری میان‌رشته‌ای، خلاقیت و حل مسأله در دانش‌آموزان، توسعه یافته است. اجرای موفق این رویکرد مستلزم به‌کارگیری راهبردهای مؤثر یاددهی-یادگیری است که بتوانند تعامل، کاوشگری و تجربه‌محور بودن را در فرایند آموزش تقویت کنند. با توجه به گسترش توجه به آموزش استیم در نظام‌های آموزشی، شناسایی راهبردهای کارآمد می‌تواند به طراحی بهتر برنامه‌های درسی و ارتقای کیفیت یادگیری کمک کند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین راهبردهای یاددهی-یادگیری در آموزش تلفیقی استیم بود. روش‌ها‌: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی بود و با روش سنتزپژوهی مفهومی انجام شد. جامعة پژوهش شامل پژوهشهای مرتبط با آموزش استیم در بازة زمانی 2014 تا 2024 برای منابع خارجی و 1398 تا 1403 برای منابع داخلی بود. منابع از طریق جست‌وجوی نظام‌مند، گردآوری و پس از غربالگری چندمرحله‌ای انتخاب شد. کیفیت منابع منتخب با استفاده از چک‌لیست CASP ارزیابی شد و در نهایت 35 منبع واجد شرایط وارد تحلیل گردید. سپس داده‌ها با روش کدگذاری اشتراوس و کوربین در سه مرحلة باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که راهبردهای یاددهی-یادگیری استیم در سه مؤلفة اصلی طبقه‌بندی می‌شوند: «راهبردهای تعاملی-اجتماعی»، «راهبردهای علمی-آموزشی» و «راهبردهای فناورانه». راهبردهای تعاملی-اجتماعی شامل «فعالیت‌های همیاری و مشارکتی» و «فعالیت‌های کاوشگری»، راهبردهای علمی-آموزشی شامل «نقش‌آفرینی و شبیه‌سازی» و «آموزش چندحسی و تجربه‌محور» و راهبردهای فناورانه نیز شامل «فعالیت‌های ساختنی و مهندسی» و «آموزش مبتنی بر بازی‌وارسازی» بودند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که تحقق این راهبردها وابسته به توانمندی معلمان در طراحی و اجرای فعالیت‌های مبتنی بر استیم است. چارچوب به‌دست‌آمده می‌تواند به‌ویژه در دورة ابتدایی، مبنایی عملی برای معلمان و برنامه‌ریزان درسی در توسعة آموزش تلفیقی استیم باشد.

https://ise.cfu.ac.ir/article_4830_b8ae52179ca530c39951ffdb54a4850b.pdf

دانشگاه فرهنگیان یزد مطالعات بین رشته ای در آموزش 2981-1902 5 1 2026 04 08 A structural model for the effectiveness of teachers' meta-learning on the quality of learning of high school students with the mediating role of creative thinking skills and classroom management مدل‌سازی ساختاری تأثیر فرایادگیری معلمان بر کیفیت یادگیری دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم با میانجیگری مهارت تفکرخلاق و مدیریت کلاس 4831 10.48310/ise.2026.20603.1421 FA زهرا خدامرادی کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. آموزگار. محمدحسین زارعی استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2025 08 22 Background and aim: The present study aimed to investigate the structural model of teachers' meta-learning on the quality of students' learning with the mediating role of creative thinking and teachers' classroom management skills. Data and method: The research method was descriptive-correlation, and the population consisted of secondary school teachers in District 3 of Shiraz. Using Morgan’s table, 202 Participants were selected by simple random sampling. In order to collect data, Lifelong Learning Questionnaire by Kouchaki (2012) from questions 11 to 18, Newman's Learning Quality (1990) with 10 questions, Welch Day's Creative Thinking Skill Assessment (2002) with 20 questions, and Amin Yazdi and Ali's Classroom Management Style (2008) with 25 questions were used. Data were analyzed by Pearson, Bootstrap, t-tests and structural equations in SPSS22 and Liseral. Findings: The findings showed that teachers' meta-learning has a significant effect on the quality of students' learning, both directly and indirectly, with the mediating role of creative thinking and classroom management skills. The model fit values and Rmsea=0.05 indicate the high model adquacy. Conclusion: From the findings, it can be concluded that teachers' meta-learning has an effect on the development of the quality of the educational process and will increase the improvement of the quality of students' learning. Of course, in the meantime, the role of mediating components such as teachers' creative thinking and classroom management skills should not be ignored because it will increase the effectiveness of meta-learning and pave the way for students' progress. زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل ساختاری فرایادگیری معلمان بر کیفیت یادگیری دانش‌آموزان با نقش واسطه ای تفکر خلاق و مهارت مدیریت کلاس معلمان صورت گرفته است. داده‌ها و روش‌ها: روش پژوهش توصیفی-همبستگی بوده و جامعه‌ی پژوهش را معلمان مقطع متوسطه ناحیه 3 شهر شیراز تشکیل می دهند، که طبق جدول مورگان تعداد202 نفر به صورت نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. به منظور جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های گرایش به یادگیری مادام العمر کوچکی(1391) از سوال 11 تا 18، کیفیت یادگیری نیومن(1990) با 10 سوال، ارزیابی مهارت تفکر خلاق ولچ دی(2002) با 20 سوال و سبک مدیریت کلاس امین یزدی و عالی(1387) با 25 سوال بهره گرفته شد. داده‌ها با آزمون پیرسون، بوت استراپ و t و معادلات ساختاری در spss22 وLiseral تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که فرایادگیری معلمان هم به طورمستقیم و هم به طورغیرمستقیم و با نقش واسطه‌ای تفکر خلاق و مهارت مدیریت کلاس بر کیفیت یادگیری دانش‌آموزان اثر معناداری دارد. مقادیر برازش مدل و Rmsea= 0/05 مطلوبیت بالای مدل را نشان می‌دهد. نتیجه‌گیری: از یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که فرایادگیری معلمان بر توسعه‌ی کیفیت فرایند آموزشی اثرگذار بوده وسبب افزایش بهبود کیفیت یادگیری دانش آموزان خواهد شد. البته در این میان از نقش مؤلفه‌های میانجی مانند تفکر خلاق معلمان و مهارت مدیریت کلاس آنها نباید چشم پوشی کرد زیرا اثربخشی فرایادگیری را افزایش بخشیده و مسیر پیشرفت دانش آموزان را هموار خواهد ساخت.

https://ise.cfu.ac.ir/article_4831_1def92963f9a8e52d1f57355a70f385b.pdf

دانشگاه فرهنگیان یزد مطالعات بین رشته ای در آموزش 2981-1902 5 1 2026 04 16 Synergizing Social Sciences and Geography in Project-Based Learning: A Qualitative Study on Students’ Socio-Spatial Literacy هم‌افزایی علوم اجتماعی و جغرافیا در آموزش پروژه‌محور: مطالعه‌ای کیفی بر سواد اجتماعی–فضایی دانش‌آموزان 4858 10.48310/ise.2026.20633.1429 FA مریم رضائی گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران ، ایران رسول شریفی نجف آبادی گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران مرضیه رونقی گروه آموزش علوم اجتماعی،دانشگاه فرهنگیان ، تهران، ایران. Journal Article 2025 09 01 Introduction: inextricably intertwined, traditional education systems often teach these two domains separately, limiting students’ holistic understanding of real-world phenomena. This study aimed to examine the impact of synergizing social sciences and geography through interdisciplinary learning on fostering comprehensive understanding in education and to explore how this synergy can be effectively implemented. Methodology: This qualitative study employed purposive sampling, including 10 teachers and 20 students. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis to extract codes, sub-themes, and main themes. To ensure data credibility and trustworthiness, member checking, peer review, and triangulation with educational documents were employed. Findings: Data analysis revealed five main themes, highlighting the profound effects of this approach on the learning process: 1) enhancing comprehensive and multidimensional understanding, 2) developing critical and analytical thinking skills, 3) increasing motivation and active engagement, 4) fostering spatial and geographical literacy, and 5) strengthening social and environmental responsibility. This synergy was achieved through integrating social and geographical concepts within project-based learning activities. Conclusion: Project-based learning transforms students from passive recipients to active and critical learners, linking content to real-world issues while enhancing motivation and responsibility. This study presents the synergy of social sciences and geography through interdisciplinary learning as an effective model for educating informed and capable citizens. زمینه و هدف: در دنیای پیچیده و به هم پیوسته امروز، مسائل اجتماعی و محیطی به شکلی جدایی‌ناپذیر در هم تنیده‌اند. نظام آموزشی سنتی اغلب این دو حوزه را به صورت مجزا ارائه می‌دهد که درک جامع دانش‌آموزان از جهان واقعی را محدود می‌کند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر هم‌افزایی علوم اجتماعی و جغرافیا و یادگیری بین‌رشته‌ای بر ایجاد درک جامع در آموزش و چگونگی تحقق این هم‌افزایی انجام شد. روش‌شناسی: پژوهش کیفی حاضر با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند شامل ۱۰ معلم و ۲۰ دانش‌آموز انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شد و تحلیل تماتیک برای استخراج کدها، مضامین فرعی و اصلی به کار رفت. برای تضمین روایی و اعتبار داده‌ها از بازخوانی داده‌ها توسط شرکت‌کنندگان، بررسی همکاران و مطابقت با اسناد آموزشی استفاده شد. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها پنج تم اصلی را آشکار ساخت که نشان‌دهنده تأثیرات عمیق این رویکرد بر فرآیند یادگیری است: ۱) ارتقای درک جامع و چندبعدی، ۲) توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی و تحلیلی، ۳) افزایش انگیزه و درگیری فعال، ۴) توسعه سواد فضایی و جغرافیایی، و ۵) تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی و محیطی. هم‌افزایی از طریق تلفیق مفاهیم اجتماعی و جغرافیا و فعالیت‌های پروژه‌محور تحقق یافته است. نتیجه‌گیری: یادگیری مبتنی بر پروژه، دانش‌آموزان را از مصرف‌کنندگان منفعل به پژوهشگران فعال و منتقد تبدیل می‌کند و با پیوند محتوا به مسائل واقعی، انگیزه و مسئولیت‌پذیری آنان را افزایش می‌دهد. پژوهش حاضر، هم‌افزایی علوم اجتماعی و جغرافیا و یادگیری بین‌رشته‌ای را به عنوان مدلی کارآمد برای تربیت شهروندان آگاه و توانمند معرفی می‌کند.

https://ise.cfu.ac.ir/article_4858_ee23009ca70ff490c178e37143ade819.pdf

دانشگاه فرهنگیان یزد مطالعات بین رشته ای در آموزش 2981-1902 5 1 2026 04 16 Identifying the Components of Effective Teaching from Faculty Members’ and Students’ Perspectives: A Qualitative Study شناسایی مؤلفه‌های تدریس اثربخش از دیدگاه اساتید و دانشجویان: یک پژوهش کیفی 4859 10.48310/ise.2026.21802.1519 FA هدایت اله اعتمادی زاده استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران احسان پروین دکتری مدیریت آموزش عالی، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران هدا نجف پور پژوهشگر پسادکتری کارآفرینی، گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Journal Article 2025 12 12 Background and Objectives Effective teaching is a pivotal factor in elevating higher education quality and promoting deep, meaningful learning in students. Despite increasing global focus, limited research in Iran has explored locally grounded, experience-based components of effective teaching from the perspectives of faculty and students. This study sought to identify and clarify these components within the Iranian university context to guide the enhancement of faculty professional development programs. Methods This qualitative study adopted a descriptive phenomenological design. Through purposeful sampling until theoretical saturation, 21 participants were selected: 11 faculty members (average 14 years of teaching experience) and 10 graduate students from public universities in Tehran. Data were gathered via semi-structured interviews and analyzed using Colaizzi’s seven-step method. Rigor was ensured through member checking, peer debriefing, and source triangulation. Findings Analysis revealed five core components of effective teaching: personal characteristics of faculty, professional competencies, classroom management, psychological engagement, and educational assessment. These components interact dynamically and reciprocally, forming a cohesive, self-regulating system that renders effective teaching a profoundly human, reflective, and transformative process. Conclusion In Iranian higher education, effective teaching transcends mere techniques and emerges as an integrated human process. It is recommended that faculty development programs focus on fostering reflective practice, strengthening communication and emotional competencies, and shifting assessment from grade-orientation to learning-orientation to significantly improve student learning and advance the quality of higher education in Iran. زمینه و هدف: تدریس اثربخش یکی از مهم‌ترین عوامل ارتقای کیفیت آموزش عالی و ایجاد یادگیری عمیق در دانشجویان است. با وجود اهمیت روزافزون این موضوع، در نظام دانشگاهی ایران پژوهش‌های اندکی به شناسایی مؤلفه‌های بومی و تجربی آن از دیدگاه اساتید و دانشجویان پرداخته‌اند. این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین این مؤلفه‌ها در بافت ایرانی انجام شد تا زمینه‌ای برای بهبود برنامه‌های توسعه حرفه‌ای اعضای هیئت علمی فراهم شود. روش: پژوهش با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی توصیفی انجام گرفت. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و ۲۱ نفر (۱۱ استاد با میانگین ۱۴ سال سابقه تدریس و ۱۰ دانشجوی تحصیلات تکمیلی) از دانشگاه‌های دولتی تهران انتخاب شدند. داده‌ها از راه مصاحبه نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی تحلیل شد. اعتبار یافته‌ها با بازبینی مشارکت‌کنندگان، بررسی توسط همتایان و تنوع منابع تأمین گردید. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها پنج مؤلفه اصلی را آشکار کرد: ویژگی‌های شخصیتی استاد، مهارت‌های حرفه‌ای، مدیریت کلاس، کنش‌های روان‌شناختی و ارزشیابی آموزشی. این مؤلفه‌ها در پیوندی پویا و متقابل، ساختاری یکپارچه و خودتنظیم‌گر می‌سازند که تدریس اثربخش را به فرایندی انسانی، تأملی و تحول‌آفرین تبدیل می‌کند. نتیجه‌گیری: تدریس اثربخش در دانشگاه‌های ایران فراتر از مجموعه‌ای از تکنیک‌ها، یک فرایند یکپارچه انسانی است. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های توانمندسازی اساتید بر توسعه تأملی، تقویت مهارت‌های ارتباطی و عاطفی و تغییر نظام ارزشیابی از نمره‌محوری به یادگیری‌محوری تمرکز یابد تا کیفیت یادگیری دانشجویان ارتقا یافته و جایگاه آموزش عالی کشور بهبود یابد.

https://ise.cfu.ac.ir/article_4859_98e99cea9de80bec20fa09f8aff71bd8.pdf

دانشگاه فرهنگیان یزد مطالعات بین رشته ای در آموزش 2981-1902 5 1 2026 04 17 Investigating the Effectiveness of Habits of Mind Empowerment Package Based on Costa and Kallick's Model on Self-Directed Learning in Eighth-Grade Female Students بررسی اثربخشی بسته توانمندسازی عادات ذهنی مبتنی بر مدل کاستا و کالیک بر یادگیری خود‌راهبر دانش‌آموزان دختر پایه هشتم 4860 10.48310/ise.2026.20419.1413 FA عمادالدین احراری دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران رامین حبیبی کلیبر استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران جواد مصرآبادی استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. ابوالفضل فرید دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Journal Article 2025 08 08 Background and aim: Self-directed learning, as one of the key success skills in the present era, has recently attracted the attention of researchers in the field of Habits of Mind. Accordingly, this study aimed to examine the effectiveness of habits of mind empowerment package, based on Costa and Kallick’s model, on self-directed learning among eighth-grade female middle school students. Data and method: This study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest control group and a two-month follow-up phase. The statistical population consisted of all eighth-grade female students in Khaf city during the 2024–2025 academic year. After selecting one school through convenience sampling, 40 students were randomly assigned to experimental and control groups (n = 20 each). The experimental group received 16 ninety-minute sessions of training based on the habits of mind empowerment package. Data were collected using the self-directed Learning ability Scale developed by Cheng et al. (2010) and analyzed through repeated measures ANOVA. Findings: The finding indicated that the implementation of the empowerment package significantly improved all components of self-directed learning in the experimental group compared to the control group in both posttest and follow-up phases (p < 0.05). Conclusion: Habits of mind-based empowerment package offers an effective means for enhancing self-directed learning in eighth-grade female students. Accordingly, the results of this study may be utilized in designing activities and developing educational content for eighth-grade female students at the middle school level, with the aim of enhancing their self-directed learning. زمینه و هدف: یادگیری خودراهبر به‌عنوان یکی از مهارت‌های کلیدی موفقیت در عصر حاضر، به‌تازگی مورد توجه محققان حوزه عادات ذهنی قرار گرفته است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی بسته توانمندسازی عادات ذهنی مبتنی بر مدل کاستا و کالیک بر یادگیری خودراهبر دانش‌آموزان دختر پایه هشتم متوسطه بود. داده‌ها و روش: این پژوهش به شیوه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون همراه با گروه کنترل و مرحله پیگیری دو‌ماهه انجام شد. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان دختر پایه هشتم شهرستان خواف در سال تحصیلی ۱۴۰4-۱۴۰3 تشکیل می‌داد که پس از انتخاب یک مدرسه به‌صورت در دسترس، 40 نفر از دانش‌آموزان به‌صورت تصادفی در دو گروه 20 نفری آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش طی 16 جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت آموزش بسته توانمندسازی عادات ذهنی مبتنی بر مدل کاستا و کالیک قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه توانایی یادگیری خودراهبر چنگ و همکاران (2010) جمع‌آوری و با روش آماری تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که اجرای بسته توانمندسازی عادات ذهنی در مراحل پس‌آزمون و پیگیری، تأثیر معناداری بر بهبود تمامی مؤلفه‌های یادگیری خودراهبر در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل داشته است .(p<0.05) نتیجه‌گیری: بسته توانمندسازی مبتنی بر عادات ذهنی کاستا و کالیک می‌تواند ابزاری اثربخش برای ارتقا یادگیری خودراهبر در دانش‌آموزان دختر پایه هشتم باشد. بر این اساس، نتایج این پژوهش می‌تواند در طراحی فعالیت‌ها و تدوین محتوای آموزشی برای دانش‌آموزان دختر پایه هشتم متوسطه، باهدف تقویت یادگیری خودراهبر آنان، مورد استفاده قرار گیرد.

https://ise.cfu.ac.ir/article_4860_63699df650cac3cf2ce21666aee7a51c.pdf