مطالعات بین رشته ای در آموزش

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

همکاران دفتر نشریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

فرایند پذیرش مقالات

آیین‌نامه‌ها و مصوبات

اطلاعات آماری نشریه

داوران

پیوندهای مفید

نقش احساس تعلق به مدرسه در رابطۀ تعامل معلم-دانش‌آموز و تاب‌آوری تحصیلی در دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه محقق اردبیلی اردبیل، ایران.

2 دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه فرهنگیان یزد، ایران.

3 کارشناسی ارشد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

4 کارشناسی، علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش میانجی احساس تعلق به مدرسه در رابطۀ بین تعامل معلم-دانش‏‌آموز و تاب‏‌آوری تحصیلی در بین دانش‌‏آموزان متوسطۀ دوم طراحی شد. روش پژوهش توصیفی از نوع هم‌بستگی به روش معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری این پژوهش شامل دانش‌‏آموزان پسر مقطع متوسطۀ دوم شهرستان ثلاث باباجانی به تعداد 430 نفر بود که تعداد 205 نفر با استفاده از روش نمونه‌‏گیری دردسترس، به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌‏ها از پرسش‌نامۀ تعامل معلم-دانش‌‏آموز موری و زواک (2011)، پرسش‌نامۀ احساس تعلق به مدرسۀ بری، بتی و وات (2004) و پرسش‌نامۀ تاب‌‏آوری تحصیلی مارتین (2006) استفاده شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‏‌ها از روش‏‌های آمار توصیفی و استنباطی تحت نرم‏‌افزار اس‌پی‌اس‌اس نسخۀ 23 و برای بررسی برازش مدل پژوهش نیز از نرم‌‏افزار اسمارت پی‌ال‌اس استفاده شد. نتایج تحلیل داده‏‌ها نشان داد تعامل معلم-دانش‌‏آموز بر تاب‏‌آوری تحصیلی تأثیر مثبت و مستقیم دارد، احساس تعلق به مدرسه بر تاب‏‌آوری تحصیلی تأثیر مثبت و مستقیم دارد و تعامل معلم-دانش‌‏آموز بر احساس تعلق به مدرسه تأثیر مثبت و مستقیم دارد؛ همچنین تاب‏‌آوری تحصیلی در رابطۀ بین تعامل معلم-دانش‏‌آموز و تاب‏‌آوری تحصیلی نقش میانجی دارد؛ بنابراین می‏‌توان گفت که تعامل معلم-دانش‌‏آموز و احساس تعلق به مدرسه از متغیرهای مهم و مؤثر بر تاب‏‌آوری تحصیلی است که لازم است مورد توجه پژوهشگران حوزۀ تعلیم و تربیت قرار گیرد و برای طراحی اقدامات پیشگیرانه در جهت افزایش تاب‌‏آوری تحصیلی مورد استفاده قرار گیرد.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating the mediating role of sense of belonging to school in the relationship between teacher-student interaction and academic resilience in students

نویسندگان [English]

  • ghaffat کریمیان پور 1
  • Shahla Hosseini 2
  • Mino amrollahi bioki 3
  • madineh sohrabi 4

1 PhD, Educational Management, Mohagheg Ardebili University, Ardabil, Iran

2 PhD, Philosophy of Education, Farhangian University, Yazd, Iran

3 Master's degree, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.

4 BA, Educational Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran. BA, Educational Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran

چکیده [English]

This research aimed to investigate the mediating role of a sense of belonging to school in the relationship between teacher-student interaction and academic resilience among secondary school students. This descriptive study was correlational, using structural equation modeling. The statistical population included 430 male students in the second secondary level in Salas Babajani city, from which 205 were selected using an available sampling method. Data were collected using the Teacher-Student Interaction Questionnaire by Murray and Zwak (2011), the School Belonging
Questionnaire by Barry, Betty, and Watt (2004), and the Academic Resilience Questionnaire by Martin (2006). Descriptive and inferential statistical methods were used to analyze the data with SPSS version 23 software, and PLS software was used to check the fit of the research model. The results showed that teacher-student interaction has a positive and direct
effect on academic resilience, the sense of belonging to school has a positive and direct effect on academic resilience, and teacher-student interaction has a positive and direct effect on the sense of belonging to school. Additionally,
academic resilience mediates the relationship between teacher-student interaction and academic resilience. Therefore, it can be concluded that teacher-student interaction and a sense of belonging to school are important and effective variables for academic resilience. These factors should be considered by researchers in the field of education to design preventive measures aimed at increasing academic resilience.

کلیدواژه‌ها [English]

  • teacher-student interaction
  • sense of belonging to school
  • academic resilience
مراجع
انوری، فاطمه و میکائیلی منیع، فرزانه (1400). «تدوین مدلی علّی بهزیستی ذهنی بر پایة تاب‌آوری تحصیلی و نقش واسطه‌ای تعامل معلم دانش‌آموز، سازگاری هیجانی و ادراک از جو مدرسه». پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی. 1(9): 9-26.
آربزی، محسن و فضیلت‌پور، مسعود (1401). «بررسی نقش واسطه‌گری شایستگی هیجانی در رابطۀ تاب‌آوری تحصیلی و بهزیستی تحصیلی». مطالعات آموزش و یادگیری. 14(2): 73-104.
پیرخائفی، علیرضا؛ حسینی، سیدمحمدحامد و محمدی، اکبر (1401). «طراحی الگوی خلاقیت دانش‏آموزان برمبنای احساس تعلق به مدرسه با نقش میانجی تاب‏آوری در مدارس پنج شهرک نظامی شهر تهران». روا‌ن‌شناسی نظامی. 12(48): 41-57
رضایی راد، مجتبی و محمدی اترگله، روح الله (1402). «تأثیر تعامل معلم و شاگرد در شبکه‌های اجتماعی بر انگیزۀ پیشرفت، سرزندگی تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه». فناوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی. 14(2): 75-99.
رضایی، زینب؛ بردبار، مریم و زارع زردینی، فاطمه (1401). «رابطۀ معلم-دانش‎آموز و درگیری تحصیلی نوجوانان: نقش واسطه‎ای احساس تعلق به مدرسه. رویش روان‌شناسی. ۱۱ (۹) :۴۵-۵۶.
رمضانپور، علیرضا؛ کورش‌نیا، مریم؛ مهریار، امیرهوشنگ و جاویدی، حجت الله (1398). «رابطۀ بین ابعاد الگوهای ارتباطی خانواده و احساس تعلق به مدرسه با تاب‏آوری تحصیلی به واسطۀ خودتنظیمی تحصیلی». روش‌ها و مدل‌های روا‌ن‌شناختی. 10(37): 225-246.
سلیمان‌پور، عمران؛ اسماعیلی شاد، بهرنگ؛ مرتضوی کیاسری، فاطمه و علی‌آبادی، مهدی (1400). «رابطۀ فرهنگ مدرسه و احساس تعلق به مدرسه با نقش میانجی موفقیت در دانش‏آموزان». رهبری و مدیریت آموزشی. 3(13): 1-16.
غریبی، فرزانه؛ فضلی، ساره و غریبی، عطیه (1401). «پیش‌بینی اشتیاق تحصیلی براساس عملکرد خانواده و تاب‌آوری تحصیلی در دانش‌آموزان مقطع ابتدایی». علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد. 19(3): 239-262.
فرید، ابوالفضل و اشرف‌زاده، توحید (1400). «تبیین علّی سرزندگی تحصیلی براساس تعامل معلم-دانش‌آموز: خودکارآمدی و امید تحصیلی». اندیشه‌های نوین تربیتی. 17(2): 203-227.
قاسمی، سیدعلیرضا و میری، مینو (1402). «نقش تاب‏آوری تحصیلی و اخلاق تحصیلی در پیش‏بینی موفقیت تحصیلی دانشجویان». اخلاق زیستی. 13(32): 12-25.
محمودی، زهرا؛ ماهینی، فاخته و شهنیایی، عیسی (1399). «بررسی تأثیر برنامۀ درسی پنهان بر اشتیاق تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه در دانش‌آموزان چهارم تا ششم ابتدایی بوشهر». ایده‏های نوین روان‌شناسی. ۷ (۱۱):۱-۱۸.
مهبودی، ملیحه و زارعی، فاطمه (1402). «نقش تعامل معلم-دانش‏آموز بر احساس تعلق به مدرسۀ دانش‏آموزان». دومین کنفرانس ملی تازه‌های روان‌شناسی تکاملی و تربیتی. بندرعباس.
میرزایی قره‌لر، زهرا و حاتمی، حمیدرضا (1398). «پیش‌بینی تاب‌آوری تحصیلی بر اساس احساس تعلق به مدرسه و درگیری تحصیلی در دانش‌آموزان دختر». رویش روان‌شناسی. ۸ (۹) :۱۱۱-۱۱۸.
هاشم‌زاده، امیر؛ حاتمی، حمیدرضا؛ بنی‎جمالی، شکوه‌السادات و اسدزاده حسن (1402). «اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر فرسودگی تحصیلی و تاب‌آوری تحصیلی دانش‌آموزان دختر». علوم روان‌شناختی. 22(132): 522-529
 Bakchich, J.; Carre, A.; Claes, N. & Smeding, A. (2022). “The moderating role of socioeconomic status on the relationship between teacher social support and sense of belonging to school”. British Journal of Educational Psychology. 93(1): 56-68
Brew, C.; Beatty, B. & Watt, A. (2004). Measuring students’ sense of connectedness with school.Paper presented at the Australian ssociation for Research in Education Annual Conference. Melbourne.
Cui, T.; Sengkam, C.; Cheng, E. & Liu, Q. (2023). “Exploring the factors relating to academic resilience among students with socioeconomic disadvantages: Factors from individual, school, and family domains”. pshychology in the school. 60(4): 1186-1201. (a)
Cui, T.; Wang, C.; Yang, Y. & Shao, Y. (2023). “A Serial Mediation Model Testing Associations Between Teacher–Student Relationship, Resilience, Autonomous Learning and Academic Performance in The Chinese EFL Context”. Language Teaching Research. 14(2): 36-49. (B)
Inzardo, M.; Ryan, J.; Rogers, M.; Mk Kfbin S.; Piers, L. & Hogan, T. (2023). “Examining resiliency in children with learning disabilities and co-occurring ADHD symptoms: the protective role of a close teacher-student relationship”. learning disabilities: a contemporary journal. 21(1): 1-16.
Joyce, I.; Wangia, A., & Otonde, (2020). “Politeness in Teacher-Student Interactions in a Kenyan Secondary School Context and Implications for Pedagogy in Communication Skills”. Modern Linguistics. 10(2): 58-68
Juárez-Díaz, C. & Ojeda-Ruiz, L. (2021). “Active Participation in the Student-to-Teacher Interaction in Online Synchronous Sessions in Higher Education”. RECIE. Revista Caribeña de Investigación Educativa. 5(2): 52- 67.
Lees, C.; Keane, P.; Porritt, B. & Cleary, JP. (2023). “Exploring nursing students’ understanding and experiences of academic resilience: A qualitative study”. Teach Learn Nurs. 18(2):276–80.
Murray, CH. & Zvoch, K. (2011a). “The Inventory Of Teacher Student Relationships:
Factor Structure, Reliability And Validity Among African American Youth In Lowincome Urban Schools”. Early Adolescence. 31(4): 493–525.
Murray, Ch. & Zvoch, K. (2011b). “Teacher-Student Relationships Among Behaviorally At-Risk African American Youth From Low-Income Backgrounds: Student Perceptions, Teacher Perceptions, and Socioemotional Adjustment Correlates”. Emotional and Behavioral Disorders. 19 (1): 41– 54.
Olivier, E.; Azarnia, P.; Morin, A. J. S.; Houle, S. A.; Dube, C.; Tracey, D. & Maiano,
C. (2020). “The moderating role of teacher student relationships on the association
between peer victimization and depression in students with intellectual
disabilities”. Research in Developmental Disabilities. 98: 103-115.
Scales, C.; Pekel, K.; Sethi, J.; Chamberlain, R. & Van Boekel, M. (2019).
“Academic year changes in student teacher developmental relationships and their
linkage to middle and high school students motivation: A mixed methods study”.
Early Adolescence. 8(2): 1–38.
Shengyao, Y.; Salarzadeh Jenatabadi, H. & Mengshi, Y. (2014). “Academic resilience, self-efficacy, and motivation: the role of parenting style”. Sci Rep. 14(2): 55-67.
St-Amand, J.; Smith, J. & Goulet, M. (2024). “Is teacher humor an asset in classroom management? Examining its association with students’ well-being, sense of school belonging, and engagement”. Curr Psychol. 43(2): 2499–2514
Wang, F.; King, R. B.; Fu, L.; Chai, C. S. & Leung, S. O. (2023). “Overcoming adversity: exploring the key predictors of academic resilience in science”. Science Education. 46(4): 313–337.
Wang, G., Chen, G., & Li, B (2024) The effects of teacher–student reciprocity on students’ sense of belonging to the university; a moderated mediation model. Front. Educ. 8:((1): 589-645
Zheng, J.; Cheung, K. & Sit, P. (2023). “A systematic review of academic resilience in East Asia: Evidence from the large-scale assessment research”. Psychology in the Schools. 61(4): 289-297.
 
مطالعات بین رشته ای در آموزش
دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 7
آبان 1403
صفحه 72-57
فایل ها
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 20 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری: 20 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش: 25 خرداد 1403
  • تاریخ انتشار: 01 مرداد 1403
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
آمار