نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• ذبیح اله سالخورده ¹
• لیلی فاتحی ²
• یاسر غالب برآباد ³
• حجت افتخاری ⁴
• اکبر رضایی فرد ⁵

¹ کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

² کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران.

³ دانشجوی دکتری فلسفه‌ی تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

⁴ استادیار ،گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

⁵ استادیار، گروه آموزش روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده

 پژوهش حاضر با هدف تحلیل کتاب­ مطالعات اجتماعی پایۀ ششم ابتدایی براساس مؤلفه‌­های پدیدۀ جهانی­‌شدن انجام گرفت. روش مورداستفاده در پژوهش حاضر، تحلیل محتوا با روش ویلیام رومی بود؛ به‌این‌صورت‌که در مورد متن، هر پاراگراف به عنوان یک واحد تحلیل در نظر گرفته شد و در مورد پرسش­‌ها و تصاویر نیز واحد تحلیل صرفاً یک سؤال یا یک تصویر بود. جامعۀ آماری کتاب مطالعات ششم ابتدایی در سال 1403-1402 بود و حجم نمونه و جامعۀ آماری یکسان بود. یافته‌ها نشان‌­داد که در متن کتاب تحلیل‌شده بیشترین توجه به مؤلفۀ آموزش شهروندی (28 مورد) و کمترین میزان توجه به مؤلفۀ آموزش محیط‌زیست (5 مورد) است و در زمینۀ پرداختن به مؤلفه­‌های جهانی­‌شدن نیمه‌­فعال (0/64) است. در بخش تصاویر، بیشترین توجه به مؤلفۀ آموزش شهروندی (17 مورد) و کمترین میزان توجه به مؤلفۀ آموزش محیط‌زیست (4 مورد) است و در زمینۀ پرداختن به مؤلفه‌­های جهانی­‌شدن نیمه‌­فعال (0/75) است. در پرسش‌های کتاب تحلیل‌شده، بیشترین توجه به مؤلفۀ آموزش شهروندی (18 مورد) و کمترین میزان توجه به مؤلفۀ آموزش محیط‌زیست و آموزش سلامت (5 مورد) است و در زمینۀ پرداختن به مؤلفه‌­های جهانی‌­شدن نیمه‌­فعال (0/62) است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که میزان پرداختن به مؤلفه‌­های جهانی­‌شدن در هر سه بخش متن، تصاویر و پرسش‌های کتاب مذکور در حد نسبتاً مطلوب و نیمه‌فعال است  و میزان توجه به مؤلفه‌های تربیت شهروندی، در متن، تصاویر و پرسش‌ها به‌یک‌میزان نبوده، متفاوت است؛ درنهایت، به مؤلفان کتب درسی پیشنهاد می‌گردد به مؤلفه‌های جهانی‌شدن، به‌ویژه آموزش محیط‌زیست و آموزش سلامت در هر سه بخش متن، تصاویر و پرسش‌های کتاب مطالعات اجتماعی پایۀ ششم توجه بیشتری شود  تا ضریب درگیری دانش‌آموزان با محتوای این کتاب به سطح مطلوب و فعال رسانده شود.

کلیدواژه‌ها

• پایۀ ششم
• تحلیل محتوا
• جهانی­ شدن
• کتاب درسی
• مطالعات اجتماعی

عنوان مقاله [English]

Synergogy Analysis of the Sixth Grade Social Studies Textbook from the Perspective of Globalization Components (2022-2023)

نویسندگان [English]

• Zabihollah Salkhordeh ¹
• Lili Fatehi ²
• Yaser Ghaleb Barabad ³
• hojjat eftekhari ⁴
• Akbar Rezaeifard ⁵

¹ Master of Curriculum Planning, University of Tehran, Tehran, Iran

² Master of Educational Management, Department of Educational Sciences, Islamic Azad University, Shiraz Branch, Shiraz, Iran

³ Ph.D. Student in Philosophy of Education, Department of Education, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Iran

⁴ Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Farhangian University, Tehran, Iran.

⁵ Assistant Professor of Farhangian University, Fars, Iran

چکیده [English]

The present study aimed to analyze the sixth-grade social studies textbook based on the components of the phenomenon of globalization. The method used in this research was content analysis using the William Romey method (Romey, 1968). In this approach, each paragraph was considered the unit of study for the text, whereas for questions and images, a single question or image served as the unit of analysis. The statistical population consisted of the sixth-grade social studies textbook in (1402- 1403), and the sample size was identical to the population. The results showed that the citizenship education component received the most attention (28 cases) in the analyzed text, while the environmental
education component received the least attention (5 cases). Engagement with globalization components was semi-active (0.64). Also in the image area, citizenship education received the most attention (17 cases) and environmental education received the least attention (4 cases), with a semi- active level of engagement (0.75) concerning globalization components. In the questions analyzed, the greatest attention was given to citizenship education (18 cases), and the least attention was given to both environmental education and health education (5 cases each), with a semi- active engagement level (0.62). It can be concluded that the level of attention to the globalization components in all three sections - text, images, and questions - was relatively satisfactory, but remained semi- active. However, attention to the components of citizenship education was unbalanced. Therefore, it is recommended that textbook authors pay
greater attention to the globalization components, particularly environmental and health education, in all three sections of the sixth-grade social studies textbook to improve students' engagement with the content and bring them to a desirable and active level.

کلیدواژه‌ها [English]

• Content analysis
• sixth grade
• globalization
• social studies
• elementary education