مطالعات بین رشته ای در آموزش

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

همکاران دفتر نشریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

فرایند پذیرش مقالات

آیین‌نامه‌ها و مصوبات

اطلاعات آماری نشریه

داوران

پیوندهای مفید

نقش باورهای فراشناختی بر خودکارآمدی تحصیلی با متغیر میانجی حافظۀ کاری در دانش‌آموزان شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه فرهنگیان تهران، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور (تهران جنوب)، تهران، ایران،

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور (تهران جنوب)، تهران، ایران،

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش باورهای فراشناختی بر خودکارآمدی تحصیلی با متغیر میانجی حافظۀ کاری در دانش‌آموزان شهر تهران انجام شد.
روش: روش پژوهش توصیفی- همبستگی و مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش، شامل کلیۀ دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ شهر تهران در سال تحصیلی 1402-1401 بود. روش نمونه‌گیری خوشه­‌ای- مرحله‌­ای و حجم نمونه 384  نفر برآورد شد. برای جمع‌آوری داده‌­ها از پرسش‌نامه­‌های استاندارد فراشناخت ولز و هاتون (MCQ) (1997)، خودکارآمدی شرر (1982) و  حافظۀ کاری دینمن و کارپنتر (1980) استفاده شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده­‌ها، در سطح آمار توصیفی از محاسبۀ میانگین و انحراف استاندارد و در سطح آمار استنباطی از آزمون همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری  با استفاده از نرم‌‌افزار  آموس23 و اس‌پی‌اس‌اس 26 استفاده  شد.
یافته­‌ها: یافته­‌ها نشان داد باورهای فراشناختی بر خودکارآمدی تحصیلی  دانش‌آموزان تأثیر مستقیم، مثبت و معناداری دارد؛ همچنین یافته­‌ها نشان داد حافظۀ کاری نقش میانجی معناداری در پیش‌­بینی خودکارآمدی تحصیلی بر اساس باورهای فراشناختی دانش­‌آموزان شهر تهران دارد. (p<0.05).
نتیجه‌­گیری: این نتیجه بیانگر این است که حافظۀ کاری نقش مهمی در فراگیری بهتر و بهره­گیری از راهبردهای فراشناختی دارد؛ بنابراین با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، پیشنهاد می‌گردد: آموزش راهبردهای فراشناختی در برنامۀ آموزش دانش‌آموزان قرار گیرد و آنان از همان ابتدای ورود به کلاس درس به فراخور نیاز و میزان فراگیری با این راهبردها آشنا گردند.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Role of Metacognitive beliefs on Academic self-efficacy with the Mediating variable of Working memory in Tehran students

نویسندگان [English]

  • zahra karimi 1
  • Taherh Por kamali 2
  • mahsa karimi 3

1 Lecturer at Farhangian University of Tehran, Faculty of Physical Education and Sports Sciences, Farhangian University, Tehran, Iran

2 Assistant Professor, Payam Noor University, Tehran, Iran.

3 M.A Educational Psychology, Payam Noor University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Objective: The aim of this study was to examine the role of metacognitive beliefs on academic self-efficacy, with working memory as a mediating variable, among students in Tehran. Methods: The research employed a descriptive-correlational method using structural equation modeling. The study's population comprised all high school students in Tehran academic of 1401-1402. A multistage cluster sampling method was used, and the sample size was estimated to be 384
individuals.To collect data, standardized questionnaires were utilized, including the Metacognition Questionnaire by Wells and Hoath (1997), the Self-Efficacy Scale by Scherer (1982), and the Working Memory Questionnaire by Daneman and Carpenter (1980). For data analysis, we employed descriptive statistics, including the calculation of mean and standard deviation. For inferential statistics, Pearson correlation and structural equation modeling were utilized, using the software packages AMOS 23 and SPSS 26. Results: The findings indicated that metacognitive beliefs have a direct, positive, and significant effect on the academic self-efficacy of students.The findings also showed that working memory plays a significant mediating role in predicting academic self-efficacy based on the metacognitive beliefs of students in Tehran (p < 0.05). Conclusion: This result indicates that working memory plays an important role in better learning and the utilization of metacognitive strategies. Therefore, considering the results of this study, it is recommended that metacognitive strategies be included in the educational curriculum for students, and that they become acquainted with these strategies right from the beginning of their time in the classroom, tailored to their needs and level
of understanding.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Metacognitive beliefs
  • academic self-efficacy
  • working memory
  • student
  • school
مراجع
اسداللهی، پریسا؛ سالاری‌فر، محمدحسین و طالب‌زاده شوشتری لیلا (1400). «اثربخشی آموزش باورها و حالت فراشناختی بر حافظۀ کاری دانش‌آموزان دورۀ ابتدایی». روان‌شناسی روان‌شناختی. 9 (3): 1-13.
اسدزاده، حسن (1383). «حافظۀ کاری، فتاوری یادگیری و آموزش». اولین کنفرانس فناوری آموزشی. دانشکدۀ روان‌شناسی دانشگاه علامه‌طباطبائی.
اعلم‌الهدی، مهسا و زینالی علی (1400). «نقش فراشناخت، فراحافظه و فراهیجان در پیش‌بینی یادگیری خودراهبر دانش‌آموزان». آموزش و ارزش‌یابی. 53: 108-93.
پاکمهر حمیده، کارشکی حسین. (1390).نقش خودکارآمدی در باورهای فراشناختی دانشجویان. اولین همایش ملی  کنفرانس علوم شناختی در تعلیم و تربیت.  خراسان رضوی. مشهد.
رحیمی، حمید (1398). «بررسی رابطۀ بین مهارت‌های تفکر با خودکارآمدی تحصیلی دانشجویان دانشگاه کاشان و علوم پزشکی». راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. 2: 96-91.
رستمی ماتک، شقایق (1401). «اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی  بر هدفمندی، انگیزش، خودکارآمدی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان دورۀ دوم متوسطۀ شهر تهران». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام‌نور تهران جنوب. دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم‌تربیتی.
رشیدی، محمد؛ موسی‌زاده، توکل و غفاری نوران، عذرا (1402)، «تأثیر آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی (شناختی و فراشناخت) بر مؤلفه­های خودکارآمدی، انگیزش تحصیلی و سلامت روانی دانش‌آموزان». مجلۀ علوم پزشکی رازی. 30(1): 29-37.
زارعی، حیدرعلی و فرضی، حمیده (1397). «بررسی رابطۀ بین مسئولیت‌پذیری با خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان پایۀ ششم شهرستان شاهین‌دژ». رویش روان‌شناسی. 9:  36-20.
زمانی، اصغر و پورآتشی، مهتاب (1396). «رابطۀ حافظۀ کاری، باورهای خودکارآمدی تحصیلی و اضطراب آزمون با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان». روان‌شناسی مدرسه. 4: 44-25.
سام‌خانیانی، طاهره (1399). «اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی بر اهمال‌کاری تحصیلی و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان». ایده‌های نوین روان‌شناسی. 8: 11-1.
شفیعی، صابر و جنتی، مجتبی (1400). «تأثیر راهبردهای فراشناخت بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان». پژوهش و مطالعات اسلامی. 11: 121-97.
عسگری، علی؛ کیانی، سحر و سالاری‌فر، محمدحسین (1398). «رابطۀ باورها و حالت‌های فراشناخت با حافظۀ کاری دانش‌آموزان دورۀ متوسطه». راهبردهای شناختی در یادگیری. 12: 236-213.
کرمی، جهانگیر، مؤمنی، خدامراد و عباسی، زینب (1396). «اثربخشی آموزش راهبردهای فراشناختی و حافظۀ فعال بر عملکرد خواندن (دقت، سرعت و درک مطلب) دانش‌آموزان نارساخوان». دستاوردهای روان‌شناختی. 2: 68-51.
  کلانتر قریشی، منیر؛ برجعلی، احمد؛ زامیاد، عباس و درتاج، فریبرز (1395). «اثربخشی آموزش و تمرین‌های تن‌آرامی بر اضطراب و ظرفیت حافظۀ کاری». مطالعات روان‌شناسی بالینی. 6: 23-1.
کیخا، صفیه و نوری‌مقدم، ثنا (1399). «پیش‌بینی نقش خودکارآمدی بر اساس مؤلفه‌های باورهای فراشناختی و کارکردهای اجرایی در دانش‌آموزان». مطالعات روان‌شناسی تربیتی. 36: 144-124.
گرجین‌پور، فاطمه و برزگر، مجید (1401). «اثربخشی آموزش خودکارآمدی بر تنظیم شناختی هیجان و استرس تحصیلی دانش‌آموزان دختر دورۀ دوم متوسطه». زن و جامعه.  13: 118-105.
مکوندی­ گوداژدر؛ لیلا (1400). «اثربخشی آموزش برخط راهبردهای شناختی و فراشناختی بر انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان متوسطۀ شهر تهران». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد. دانشگاه پیام‌نور تهران جنوب. دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم‌تربیتی.
مهدوی‌راد، حجت؛  فرزاد، ولی‌الله و کوشکی، شیرین (1398). «تبیین مدل عملکرد تحصیلی براساس انگیزش، اهداف پیشرفت و خودکارآمدی تحصیلی با میانجیگری درگیری تحصیلی در دانش‌آموزان متوسطۀ دوم». پژوهش در آموزش­های یادگیری آموزشگاهی و مجازی. 3 (27): 36-23.
نوروزی، حمید (1402). «پیش‌بینی خودکارآمدی تحصیلی براساس خودتنظیمی و هیجانات تحصیلی در دانش‌آموزان دبیرستانی در شیراز». پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه. 3(4): 31-41.
Bernhardt, K. A.; Salomon, K. A.; Ferraro, F. R.; Crockett, R. J.; Terrell, H. K.; Petros, T. & Vacek, J. J. (2016). “Individual Differences in Dynamic Multitasking Performance. In Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting”. SAGE Publications. 60 (1): 1255-1259.
Chan, L. & Cole, P. (2018). “The effects of comprehension monitoring training on learning disabled and regular class students”. Remedial and education. 2(5). 25-39.
Dembo, M. H. (1994). Applying educational psychology. 5 th Ed. New York: Long- man.
Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: a new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist. 34(10): 906–911.
Hill, B. D.; Foster, J. D.; Channing, S.D.; Elliott, E.M. & Talley, S. J. (2016). “The interaction of ability and motivation: Average working memory is required for Need for Cognition to positively benefit intelligence and the effect increases with ability”. Personality and Individual Differences, 98: 225-228.
Hu, L. & Bentler, P. M. (1999). “Cut off criteria for fit indexes in covariance structure analysis: conventional criteria versas new alternatives”. Structural eguation modeling. 6(2): 1-55.
 
kline, R. B. (2011). principles and practice of Structural Eguation Modeling. N Y: Guilford press.
Ozcan, Z. Ç. & Eren, G. A. (2020). “A modeling study to explain mathematical problem-solving performance through metacognition, self-efficacy, motivation, and anxiety”. Australian Journal of Education. 2(4): 11-26.
Paris, S.G.; Cross, D.R. & Lipson, M.Y. (2014). “Informed strategies for learning: A program to improve children s reading awareness and comprehension”. Educational Psychology. 76: 1239- 1252.
Puranik, C. S.; Boss, E. & Wanless, S. (2020). “Relations between selfregulation and early writing: Domain specific or task dependent?”. Early Childhood Research Quarterly. 3(1): 13-28.
Rahmawati, Y. (2014). “Understanding organizational commitment and satisfaction among scout volunteers”. International research in education. 2(1): 125-134.
Redick, T. S. & Lindsey, D. R. (2018). “Complex span and n-back measures of working memory: a meta-analysis”. Psychonomic bulletin & review. 20(6): 1102-1113.
Sanchez, C. A. & Alley, Z. M. (2016). “Advertising Effectiveness and Attitude Change Vary as a Function of Working Memory Capacity”. Cognitive psychology. 30. (6): 1093-1099.
Swanson, H.; Zheng, X. & Jerman, O. (2019). “Working memory, short-term memory, and reading disabilities”. Journal of Learning Disabilities. 42 (3): 260-287.
Wang, T. H.  &  Chien, H. K. (2022). “Investigating factors affecting student academic achievement in mathematics and science: cognitive style, self-regulated learning and working memory”. Instructional Science. 50:  789–806.
Chevalère, J;  Cazenave, L.;  Wollast, R.;   Berthon, M.; Martinez, R.;  Mazenod,  V.;Borion, M. C.;  Pailler, D.;   Rocher, N.;  Cadet, R.;  Lenne, C.;   Maïonchi-Pino N.; &   Huguet, P. (2023). “The influence of socioeconomic status, working memory and academic self-concept on academic achievement”. European Journal of Psychology of Education. 38: 287–309.
مطالعات بین رشته ای در آموزش
دوره 3، شماره 3 - شماره پیاپی 8
بهمن 1403
صفحه 51-76
فایل ها
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 03 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری: 02 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش: 30 شهریور 1403
  • تاریخ انتشار: 01 مهر 1403
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
آمار