اثربخشی آموزش صلح بر خودکنترلی و مهارت‌های ارتباطی دانشجومعلمان دختر

اکبری بلوط‌بنگان, افضل

doi:10.48310/ise.2025.17926.1158

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

افضل اکبری بلوط‌بنگان

استادیار، گروه آموزشی روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

https://doi.org/10.48310/ise.2025.17926.1158

چکیده

هدف پژوهش حاضر اثربخشی آموزشی صلح بر خودکنترلی و مهارت‌های ارتباطی دانشجومعلمان دختر بود. پژوهش حاضر به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه با گروه کنترل انجام شد. جامعۀ آماری شامل کلیۀ دانشجومعلمان دختر دانشگاه فرهنگیان استان کهگیلویه و بویراحمد در سال تحصیلی 1403- 1404 بود. بدین منظور، 30 نفر به‌صورت داوطلبانه انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل به‌طور تصادفی گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش‌نامۀ مهارت‌های ارتباطی جرابک (2004) و خودکنترلی کندال- ویلکاکسون(1979) بود که در سه مرحلۀ پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری توسط هر دو گروه تکمیل شد. برنامۀ آموزش صلح طی 10 جلسۀ 60 دقیقه‌ای و در مدت 5 هفتۀ متوالی به دانشجومعلمان گروه آزمایش ارائه شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر به کمک نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس نسخۀ 22 تحلیل شد. نتایج نشان داد آموزش صلح در دانشجومعلمان دختر بر خودکنترلی (4/327=F و 0.044=P) و مهارت‌های ارتباطی (8/947=F و 0.005=P) در مراحل پس‌آزمون و پیگیری اثربخش بود؛ درنهایت، براساس نتایج این پژوهش می‌توان گفت آموزش صلح در مهارت‌های ارتباطی و خودکنترلی اثربخش بوده است و درنتیجه آگاهی دانشجومعلمان، استادان و سایر متخصصان از این متغیرها ضروری است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effectiveness of Peace Educational Intervention on Self-Control and Communication Skills of Female Student Teachers

نویسنده [English]

Afzal Akbari Balootbangan

Assistant Professor, Department, of Psychology and Counselling, Farhangian University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

The aim of the present study was to determine the effectiveness of peace educational intervention on self-control and communication skills of female student teachers. The present study was conducted using a quasi- experimental method with a pre-test-post-test design and a one-month follow-up with a control group. The statistical population included all
female student teachers at Farhangian University of kohgiluyeh and boyer ahmad in the academic year 2024. For this purpose, 30 people were voluntarily selected and randomly assigned to two experimental and control groups. The research tools included the Jarabak Communication Skills Questionnaire (2004) and the Kendall-Wilcoxon Self-Control (1979) which were completed by both groups in three stages: pre-test, post-test, and follow-up. The peace education program was presented to the student teachers in the experimental group in 10 sessions of 60 minutes each for 5
consecutive weeks. Data were analyzed using repeated measures analysis of variance using SPSS version 22 software. The results showed that peace education was effective in female student teachers on self-control (F=4.327 and P=0.044) and communication skills (F=8.947 and P=0.005) in the post-test and follow-up stages. Finally, based on the results of this
study, it can be said that peace education was effective in communication skills and self-control, and therefore, it is necessary for student teachers, professors and other professionals to be aware of these variables.

کلیدواژه‌ها [English]

Peace Education
Self-Control
Female Student Teachers
Communication Skills

مراجع

ابوالمعالی، خدیجه؛ رستمی، امیرمسعود و بوستان، افسانه (1395). یادگیری زندگی باهم؛ برنامۀ بین‌مذهبی و بین‌فرهنگی برای آموزش‌های اخلاق. تهران: نشر علم.

بنی‌اسدی، محمد؛ پورشافعی، هادی و عباسی، زهره (1398). «رابطۀ ویژگیهای شخصیتی والدین با خوش‌بینی و مهارت‌ ارتباطی دانش‌آموزان پایۀ ششم ابتدایی». پویش در آموزش علوم تربیتی و مشاوره. 11(11): 16-2.

تاجیکی، شهربانو و صفرپور دهکردی، سپیده (1397). «تأثیر بازی‌های مجازی بر رفتار شهروندی، خودکنترلی و مهارت‌های ارتباطی دانش‌آموزان دختر متوسطۀ دوم شهر شیراز». رهبری و مدیریت آموزشی. 12(3): 86-71.

حاجی‌زاده، هانیه و کرمی، مرتضی (1393). «تحلیل برنامۀ درسی قصدشده و اجراشدۀ دورۀ راهنمایی براساس مؤلفه‌های آموزش صلح یونسکو». پژوهش در برنامه‌ریزی درسی. 11(15): 109-92.

حسین‌چاری، مسعود و فداکار، محمدمهدی (1384). «بررسی تأثیر دانشگاه بر مهارت‌های ارتباطی براساس مقایسۀ دانش‌آموزان و دانشجویان». دانشور رفتار. 12(15): 32-21.

دریساوی، سمیه و فقیهی، علی‌نقی (1392). «بررسی عوامل ضعف خودکنترلی از منظر قرآن کریم». معرفت اخلاقی. 4(1): 92-75.

رستمی، امیرمسعود؛ احدی، حسن؛ ابوالمعالی، خدیجه‌السادات و درتاج، فریبرز (1400). «اثربخشی آموزش صلح بر سرمایۀ روان‌شناختی دانش‌آموزان پسر دورۀ متوسطۀ اول. جامعه‌شناسی آموزش‌وپرورش. 14(1): 352-342.

زمانی کوخالو، لیلا؛ سپاه‌منصور، مژگان و ابوالمعالی، خدیجه (1400). «اثربخشی آموزش صلح بر شایستگی ‌تحصیلی و جهت‌گیری مثبت دانش‌آموزان نسبت به مدرسه». پژوهش در نظام‌های آموزشی. 15(53): 55-40.

شمشیری، بابک و اسدی، حسن (1398). «ضرورت بازاندیشی در برنامه‌های آموزش صلح (با رویکردی میان فرهنگی)». آموزش‌پژوهی. 5(4): 71-55.

صابری نیک، زینب و گلمکانی، زهرا (1397). «ارزیابی مؤلفه‌های جو سازمانی و میزان تأثیر آن بر خودکنترلی دانش آموزان». پویش در آموزش علوم انسانی. 4(13): 85-74.

کاظم‌پور، اسماعیل و باباپور واجاری، مریم (1396). «تأثیر آموزش صلح بر مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان». رهیافتی نو در مدیریت آموزشی. 8(4): 82-65.

محمدی، علی و علی‌نژاد، فاطمه (1396). «تحلیلی بر مهارت‌های ارتباطی به‌عنوان مؤلفۀ اصلی زمینه‌ساز توسعۀ صلح و دوستی در کتب درسی (مطالعۀ موردی: کتاب‌های تعلیمات اجتماعی چهارم، پنجم و ششم ابتدایی بخش مدنی)." رویش روانشناسی. 6(3): 224-205.

محمدی، مهدی؛ شفیعی، مریم؛ خوشبخت، فریبا و جمال‌آبادی، منا (1395). «مطالعۀ تجربی تأثیر برنامۀ درسی صلح‌محور بر مدیریت خشم کودکان پیش‌دبستانی». مطالعات برنامۀ درسی. 11(42): 94-53.

مرزوقی، رحمت‌الله؛ محمدی، مهدی؛ شمشیری، بابک و دادگر، همایون (1396). «تدوین برنامۀ درسی صلح در آموزش عالی؛ یک مطالعۀ کیفی». راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. 10(5): 396-384.

نیکنامی، شمس‌الدین؛ حیدرنیا، علیرضا و وکیلی، مسعود (1390). ارتباط شناسی و مهارت‌های ارتباطی میان‌فردی. زنجان: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زنجان.

همتی علمدارلو، قربان (1383). «تأثیر آموزش خودکنترلی بر بهبودبخشی مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان با اختلال نقص‌توجه و بیش‌فعالی». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد دانشگاه تهران.

Brauneis, M. N. (2019). “The effects of peace education on children’s prosocial behavior in an early childhood classroom”.‌ Thesis for masters of Arts in Education Action Research Papers in St. Catherine University.

Çetin, D. (2023). “The Relationship Between the Emotional Literacy Skills and Communication Skills of Pre-Service Turkish Teachers”. I J of Progressive Education. 19(1): 187-204.‌

Gillebaart, M. (2018). "The ‘operational’definition of self-control". Frontiers in psychology. 9:1231.‌

Jaiswal, S. K. & Choudhuri, R. (2017). “A review of the relationship between parental involvement and students’ academic performance. The International Journal of Indian Psychology. 4(3): 110-123.

Jerabek, I. (2004). “Communication skills inventory revised”. I J of Management Studies. 7(3): 175-182.‌

Kendall, P. C. & Wilcoxon, L. E. (1979). “Self-control in children: development of a rating scale”. Journal of Consulting and Clinical psychology. 47(6):1020.‌

Kester, K. (2023). “Global citizenship education and peace education: toward a postcritical praxis”. Educational Philosophy and Theory. 55(1): 45-56.‌

Lee, K.; Ng, S. F. & Bull, R. (2018). “Learning and solving algebra word problems: The roles of relational skills, arithmetic, and executive functioning”. Developmental psychology. 54(9): 1758.‌

Mayer, J. D.; Caruso, D. R. & Salovey, P. (2016). “The ability model of emotional intelligence: Principles and updates”. Emotion review. 8(4): 290-300.‌

Mei, S.; Yau, Y. H.; Chai, J.; Guo, J. & Potenza, M. N. (2016). “Problematic Internet use, well-being, self-esteem and self-control: Data from a high-school survey in China”. Addictive behaviors. 61: 74-79.‌

Papageorgiou, A.; Loke, Y. K. & Fromage, M. (2017). “Communication skills training for mental health professionals working with people with severe mental illness”. Cochrane Database of Systematic Reviews. 13(6): 20-28.‌

Pirutinsky, S. (2014). "Does religiousness increase self-control and reduce criminal behavior? A longitudinal analysis of adolescent offenders". Criminal Justice and Behavior. 41(11): 1290-1307.‌

Sagkal, A. S.; Turnuklu, A. & Totan, T. (2012). “Empathy for Interpersonal Peace: Effects of Peace Education on Empathy Skills”. Educational Sciences: Theory and Practice. 12(2): 1454-1460.‌

Uko, E. S., Igbineweka, P. O., & Odigwe, F. N. (2015). “Promoting Peace Education for Behaviourial Changes in Public Secondary Schools in Calabar Municipality Council Area, Cross River State, Nigeria”. J Education and Practice. 6(23): 144-149.‌

مطالعات بین رشته ای در آموزش

اثربخشی آموزش صلح بر خودکنترلی و مهارت‌های ارتباطی دانشجومعلمان دختر

مراجع

مراجع

دوره 3، شماره 4 - شماره پیاپی 9
اسفند 1403
صفحه 35-54

اثربخشی آموزش صلح بر خودکنترلی و مهارت‌های ارتباطی دانشجومعلمان دختر

مراجع

مراجع

دوره 3، شماره 4 - شماره پیاپی 9اسفند 1403صفحه 35-54

دوره 3، شماره 4 - شماره پیاپی 9
اسفند 1403
صفحه 35-54