مقاله پژوهشی
موسی عبادی؛ زهره کرمی
چکیده
هدف: هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش ریاضی مبتنی بر فناوری بر توسعۀ دانش محتوایی تربیتی (PCK) دانشجومعلمان رشتۀ آموزش ابتدایی است. روش: این پژوهش از لحاظ هدف از نوع پژوهش‌های کاربردی است که با استفاده از روش پژوهش شبه‌تجربی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون اجرا شده است. جامعۀ پژوهش شامل 320 نفر از دانشجومعلمان دختر رشتۀ آموزش ابتدایی ...
بیشتر
هدف: هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش ریاضی مبتنی بر فناوری بر توسعۀ دانش محتوایی تربیتی (PCK) دانشجومعلمان رشتۀ آموزش ابتدایی است. روش: این پژوهش از لحاظ هدف از نوع پژوهش‌های کاربردی است که با استفاده از روش پژوهش شبه‌تجربی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون اجرا شده است. جامعۀ پژوهش شامل 320 نفر از دانشجومعلمان دختر رشتۀ آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان همدان بود که از بین آنها یک گروه به تعداد 23 دانشجومعلم با دیپلم علوم انسانی و یک گروه به تعداد 23 دانشجومعلم با دیپلم تجربی و ریاضی از طریق نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، آزمون محققساختۀ دانش محتوایی تربیتی ریاضی بود که دانش محتوایی تربیتی مربوط به مفاهیم ریاضی را در دو بخش پیش‌آزمون و پس‌آزمون، مورد ارزیابی قرار داد. در کلاسهای هر دو گروه، آموزش ریاضی مبتنی بر فناوری بر اساس MATLAB GUI و از طریق برنامۀ MathsApp در 10 جلسۀ دوساعته انجام گرفت. در این پژوهش به منظور تحلیل داده‌ها از آزمونهای آماری t همبسته با طرح اندازه‌گیری مکرر و تحلیل کوواریانس استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج یافته‌ها نشان داد آموزش ریاضی مبتنی بر فناوری در توسعۀ دانش محتوایی تربیتی دانشجومعلمان رشتۀ آموزش ابتدایی با دیپلم انسانی و دانشجومعلمان رشتۀ آموزش ابتدایی با دیپلم ریاضی و تجربی، تأثیر معناداری دارد؛ همچنین نتایج نشان داد در زمینۀ تأثیر آموزش ریاضی مبتنی بر فناوری در توسعۀ دانش محتوایی تربیتی دانشجومعلمان، تفاوت معناداری بین دو گروه وجود ندارد. نتیجه‌گیری: فناوری از طریق قابلیتهای منحصربه‌فردی که دارد می‌تواند محتوای پیچیده و انتزاعی ریاضیات را به شیوهای عینی و ملموس ارائه دهد؛ بنابراین آموزش ریاضی به کمک این ابزارها باعث می‌شود دانشجومعلمان مفاهیم ریاضی را بهتر درک نموده و همچنین شیوۀ تدریس مفاهیم را نیز بیاموزند و دانش محتوایی تربیتی کسب کنند. قابلیتهای فناوری، تأثیر زمینه را کمرنگ نموده باعث می‌شود افرادی با زمینههای متفاوت، مفاهیم مورد نظر را به‌طور تقریباً مشابه، درک کنند.
مقاله پژوهشی
افضل اکبری بلوط‌بنگان
چکیده
هدف پژوهش حاضر اثربخشی آموزشی صلح بر خودکنترلی و مهارت‌های ارتباطی دانشجومعلمان دختر بود. پژوهش حاضر به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه با گروه کنترل انجام شد. جامعۀ آماری شامل کلیۀ دانشجومعلمان دختر دانشگاه فرهنگیان استان کهگیلویه و بویراحمد در سال تحصیلی 1403- 1404 بود. بدین منظور، 30 نفر به‌صورت داوطلبانه ...
بیشتر
هدف پژوهش حاضر اثربخشی آموزشی صلح بر خودکنترلی و مهارت‌های ارتباطی دانشجومعلمان دختر بود. پژوهش حاضر به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه با گروه کنترل انجام شد. جامعۀ آماری شامل کلیۀ دانشجومعلمان دختر دانشگاه فرهنگیان استان کهگیلویه و بویراحمد در سال تحصیلی 1403- 1404 بود. بدین منظور، 30 نفر به‌صورت داوطلبانه انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل به‌طور تصادفی گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش‌نامۀ مهارت‌های ارتباطی جرابک (2004) و خودکنترلی کندال- ویلکاکسون(1979) بود که در سه مرحلۀ پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری توسط هر دو گروه تکمیل شد. برنامۀ آموزش صلح طی 10 جلسۀ 60 دقیقه‌ای و در مدت 5 هفتۀ متوالی به دانشجومعلمان گروه آزمایش ارائه شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر به کمک نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس نسخۀ 22 تحلیل شد. نتایج نشان داد آموزش صلح در دانشجومعلمان دختر بر خودکنترلی (4/327=F و 0.044=P) و مهارت‌های ارتباطی (8/947=F و 0.005=P) در مراحل پس‌آزمون و پیگیری اثربخش بود؛ درنهایت، براساس نتایج این پژوهش می‌توان گفت آموزش صلح در مهارت‌های ارتباطی و خودکنترلی اثربخش بوده است و درنتیجه آگاهی دانشجومعلمان، استادان و سایر متخصصان از این متغیرها ضروری است.
مقاله پژوهشی
مسعود بهرامیان؛ کوروش صالحی
چکیده
آموزش تاریخ امروزه جزء لاینفک نظام‌های آموزشی در سرتاسر جهان است. ضرورت این امر زمانی بیشتر احساس می‌شود که دانسته شود تاریخ یک رشتۀ هویت‌ساز است. ایجاد این هویت نه توسط ماهیت تاریخ، بلکه توسط افراد مسئول و مرتبط با تدریس تاریخ که همان دبیران و استادان این رشته‌اند محقق می‌گردد و دبیران تاریخ در ساخت فرهنگی پویا و انتقال آن به ...
بیشتر
آموزش تاریخ امروزه جزء لاینفک نظام‌های آموزشی در سرتاسر جهان است. ضرورت این امر زمانی بیشتر احساس می‌شود که دانسته شود تاریخ یک رشتۀ هویت‌ساز است. ایجاد این هویت نه توسط ماهیت تاریخ، بلکه توسط افراد مسئول و مرتبط با تدریس تاریخ که همان دبیران و استادان این رشته‌اند محقق می‌گردد و دبیران تاریخ در ساخت فرهنگی پویا و انتقال آن به نسل جوان نقش مهم و سازندهای دارند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی و تحلیلی و با روش جمع‌آوری کتابخانهای-میدانی در زمینۀ تجربۀ زیسته و مطالعاتی پژوهشگران، درصدد پاسخگویی به این پرسش است که بینش دبیران و مدرسان تاریخ در ساختار نظام آموزشی کشور و همچنین اهداف مطالعۀ این رشته در تحکیم جایگاه آن در دانشگاهها چه تأثیری دارد؟ بعد از بررسی دادههای تاریخی و تجارب شخصی پژوهشگران درزمینۀ تدریس تاریخ، یافته‌های تحقیق حاضر نشان می‌دهد هرگونه تغییر و تحول در سیستم آموزشی تاریخ در سطح کشور و قبل از بازنگری در محتوای درسی، محیط آموزشی، تغییر نگرش خانواده و جامعه، در ابتدا منوط به تغییر بینش و نگرش دبیران و استادان تاریخ است و تا زمانی که فلسفۀ مطالعۀ تاریخ برای آنان حل نشده باشد، هرگونه راهکاری برای روشمند کردن تدریس تاریخ یا تغییر در آن بیهوده است.
مقاله پژوهشی
سیدعلیرضا افشانی؛ احمد عباسی دره بیدی؛ زهرا فلک الدین
چکیده
به‌کارگیری شیوه‌های مطلوب آموزش یکی از راه‌های رسیدن به اهداف آموزشی، موفقیت تحصیلی و فراگیری بهتر دروس است. درس مطالعات اجتماعی یکی از درس‌های کاربردی و مهم دورۀ آموزش عمومی است که آموزش مطلوب آن می‌تواند اثرات پایداری در رشد افراد جامعه و جامعه‌پذیری بهتر آنان داشته باشد؛ به‌همین‌دلیل، هدف انجام پژوهش حاضر واکاوی ...
بیشتر
به‌کارگیری شیوه‌های مطلوب آموزش یکی از راه‌های رسیدن به اهداف آموزشی، موفقیت تحصیلی و فراگیری بهتر دروس است. درس مطالعات اجتماعی یکی از درس‌های کاربردی و مهم دورۀ آموزش عمومی است که آموزش مطلوب آن می‌تواند اثرات پایداری در رشد افراد جامعه و جامعه‌پذیری بهتر آنان داشته باشد؛ به‌همین‌دلیل، هدف انجام پژوهش حاضر واکاوی ویژگی‌های آموزش مطلوب درس مطالعات اجتماعی از دیدگاه معلمان این درس و دانش‌آموزان با رویکرد کیفی و نظریۀ زمینه‌ای است. اطلاعات موردنیاز با استفاده از مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با گروه‌های هدف در شهر نجف‌آباد در سال تحصیلی 1402-1401 گردآوری و طی سه فرآیند کدگذاری باز، محوری و گزینشی، مفهوم‌پردازی و تجزیه تحلیل شد. با توجه به یافته‌های پژوهش پنج مقولۀ اصلی با عنوان‌های کیفیت‌مندی، بهبودبخشی ساختاری، روزآمدی معلم، تعالی‌بخشی تدریس و زیست هنجارمند احصا شد که همه در مقولۀ هستۀ راهبرد چندجانبه نگری تدریس تجمیع شدند. نتایج نشان داد که الگوی مطلوب تدریس درس مطالعات، الگویی است که به همۀ جوانب تدریس اعم از فردی، محیطی و آموزشی توجه کند. با این رویه یادگیری و بازدهی کلاس نیز افزایش خواهد یافت؛ درنتیجه لزوم توجه سیاست‌گذاران حوزۀ مربوطه، به امر تدریس و فراهم‌سازی بسترهای مربوطه، لازم و ضروری به نظر می‌رسد.
مقاله پژوهشی
شریف کامیابی
چکیده
پیشینه و اهداف: امروزه آموزش به‌روش کاوشگری به‌عنوان روشی فعال برای درک پدیده‌های مورد کاوش، شناخته شده که می‌تواند توانایی استدلال و درک فراگیران را بهبود بخشد. هدف این پژوهش، سنجش سطح درک مفهومی فراگیران در درس شیمی به کمک مدل سولو (SOLO) در آموزش شیمی به‌روش کاوشگری است تا چگونگی روابط متقابل استفاده از این روش در جهت افزایش درک ...
بیشتر
پیشینه و اهداف: امروزه آموزش به‌روش کاوشگری به‌عنوان روشی فعال برای درک پدیده‌های مورد کاوش، شناخته شده که می‌تواند توانایی استدلال و درک فراگیران را بهبود بخشد. هدف این پژوهش، سنجش سطح درک مفهومی فراگیران در درس شیمی به کمک مدل سولو (SOLO) در آموزش شیمی به‌روش کاوشگری است تا چگونگی روابط متقابل استفاده از این روش در جهت افزایش درک مفهومی فراگیران را بیان کند.روش‌ها: این پژوهش با رویکرد کیفی از نوع تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. نمونه‌گیری از نوع هدفمند بود و تا اشباع کامل اطاعات ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با ده گروه از دانش‌آموزان (هر گروه سه دانش‌آموز) پایۀ اول در دبیرستان معرفت تهران پس از اتمام تدریس بخشی از شیمی به‌روش کاوشگری، جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها به‌روش تحلیل محتوای قراردادی انجام شد و برای اعتباربخشی یافته‌ها از دو روش بررسی توسط مشارکت‌کنندگان و بررسی توسط همکاران استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌های حاصل از تحلیل مصاحبه‌ها نشان داد که حدود 43 درصد دانش‌آموزان در سطح تک‌ساختاری و حدود 57 درصد در سطوح بالاتر، چندساختاری رابطه‌ای و انتزاع تعمیم‌یافته، قرار دارند. دانش‌آموزان رشتۀ علوم تجربی با 60 درصد نسبت به دانش‌آموزان رشتۀ ریاضی با 53 درصد عملکرد بهتری نشان دادند. در بررسی پاسخ‌ها، نوع تفکر، راهبردها و اشتباهات مفهومی رایج نیز تحلیل شده است.نتیجه‌گیری: مدل سولو به معلمان این امکان را می‌دهد که نتایج یادگیری را ارزیابی کنند و درک دانش‌آموزان را مورد بررسی قرار دهند. در جهت بهبود درک دانش‌آموزان از مفاهیم شیمی و افزایش مهارت‌های عملی آنان، پیشنهاد می‌شود معلمان از آموزش به‌روش کاوشگری که فرصتی فراهم می‌آورد تا درک مفهومی فراگیران در مباحث شیمی به‌طور مؤثری بهبود یابد، استفاده نمایند و این با نتایج پژوهش‌های قبلی هم‌سویی دارد؛ بدین ترتیب ایجاد سازوکار مناسب برای ترویج آموزش به‌روش کاوشگری می‌تواند برای برنامه‌ریزان و مؤلفان کتاب‌های درسی بسیار حائز اهمیت باشد.
مقاله پژوهشی
مهدیه السادات میررحیمی؛ فاطمه پهلوان باقری
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل راهکارهای ارتقای یادگیری گروهی در دورۀ ابتدایی از دیدگاه استادان دانشگاه فرهنگیان شهر یزد انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش تحلیل محتوا صورت گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 17 نفر از متخصصان، به شیوۀ نمونه‌گیری هدفمند گردآوری و بررسی شدند. برای اطمینان از صحت یافته‌ها، ...
بیشتر
هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل راهکارهای ارتقای یادگیری گروهی در دورۀ ابتدایی از دیدگاه استادان دانشگاه فرهنگیان شهر یزد انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش تحلیل محتوا صورت گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 17 نفر از متخصصان، به شیوۀ نمونه‌گیری هدفمند گردآوری و بررسی شدند. برای اطمینان از صحت یافته‌ها، از سه روش ممیزی بیرونی، بازبینی نتایج توسط مشارکت‌کنندگان و کنترل مداوم استفاده شد. یافته‌ها: نتایج پژوهش منجر به شناسایی و دسته‌بندی سه مؤلفۀ انتخابی، شش مؤلفۀ محوری و 34 زیرمؤلفه به‌عنوان راهکارهای ارتقای یادگیری گروهی شد. یافته‌ها بر اهمیت عواملی چون ایجاد محیط‌های یادگیری غنی و باکیفیت، آموزش هدفمند شهروندی اجتماعی و تقویت الگوهای نظام‌مند در مدارس تأکید داشت؛ همچنین، آموزش جامعه‌پذیری در مدارس به‌عنوان ضرورتی اساسی برای تربیت افرادی آگاه، مسئولیت‌پذیر و توانمند در مواجهه با چالش‌های اجتماعی شناسایی شد. نتیجه‌گیری: تأکید بر نقش معلمان به‌عنوان عوامل کلیدی در شکل‌دهی به کنش‌های اجتماعی مطلوب در میان دانش‌آموزان برجسته شد. روش تدریس معلمان باید به گونه‌ای باشد که دانش‌آموزان را به مشارکت فعال، همکاری گروهی و تبادل سازندۀ افکار ترغیب کند؛ همچنین، فرهنگ‌سازی در زمینۀ کار گروهی میان تمامی عوامل مدرسه به‌عنوان پیش‌شرطی حیاتی برای ایجاد محیط‌های یادگیری گروهی مؤثر مطرح شد؛ در نهایت، پژوهش بر ضرورت تربیت شهروندانی آگاه و مسئولیت‌پذیر از طریق طراحی محیط‌های یادگیری غنی و آموزش نظام‌مند در مدارس تأکید می‌کند.
