نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استاد جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2 کارشناس ارشد مشاوره مدرسه، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران.
3 پژوهشگر پسادکتری، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
چکیده
به‌کارگیری شیوه‌های مطلوب آموزش یکی از راه‌های رسیدن به اهداف آموزشی، موفقیت تحصیلی و فراگیری بهتر دروس است. درس مطالعات اجتماعی یکی از درس‌های کاربردی و مهم دورۀ آموزش عمومی است که آموزش مطلوب آن می‌تواند اثرات پایداری در رشد افراد جامعه و جامعه‌پذیری بهتر آنان داشته باشد؛ به‌همین‌دلیل، هدف انجام پژوهش حاضر واکاوی ویژگیهای آموزش مطلوب درس مطالعات اجتماعی از دیدگاه معلمان این درس و دانش‌آموزان با رویکرد کیفی و نظریۀ زمینه‌ای است. اطلاعات موردنیاز با استفاده از مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با گروه‌های هدف در شهر نجف‌آباد در سال تحصیلی 1402-1401 گردآوری و طی سه فرآیند کدگذاری باز، محوری و گزینشی، مفهوم‌پردازی و تجزیه تحلیل شد. با توجه به یافته‌های پژوهش پنج مقولۀ اصلی با عنوان‌های کیفیت‌مندی، بهبودبخشی ساختاری، روزآمدی معلم، تعالی‌بخشی تدریس و زیست هنجارمند احصا شد که همه در مقولۀ هستۀ راهبرد چندجانبه نگری تدریس تجمیع شدند. نتایج نشان داد که الگوی مطلوب تدریس درس مطالعات، الگویی است که به همۀ جوانب تدریس اعم از فردی، محیطی و آموزشی توجه کند. با این رویه یادگیری و بازدهی کلاس نیز افزایش خواهد یافت؛ درنتیجه لزوم توجه سیاست‌گذاران حوزۀ مربوطه، به امر تدریس و فراهم‌سازی بسترهای مربوطه، لازم و ضروری به نظر می‌رسد.
کلیدواژه‌ها
عنوان مقاله [English]
Social construction of teachers' and students' views on the ideal teaching of social studies course
نویسندگان [English]
- Seyed Alireza Afshani 1
- Ahmad Abbasi Darreh Bedi 2
- zahra falakodin 3
1 Professor of Sociology, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran.
2 Master of Science in School Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Islamic Azad University, Arak Branch, Arak, Iran.
3 yazd universityPostdoctoral Researcher, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran.
چکیده [English]
Using the best teaching methods is one of the ways to achieve educational goals, academic success, and better learning of lessons. The social studies course is one of the practical and important courses of the general education course proper education can have lasting effects on the growth of people in society and their better socialization. For this reason, the
purpose of the current research is to analyze the characteristics of the desirable teaching of social studies courses from the point of view of the teachers and students of this course with a qualitative approach and grounded theory. The required information was collected using in-depth and semi-structured interviews with target groups in Najafabad city in the academic year of 1402-1401. It was conceptualized and analyzed through three processes open, central, and selective coding. According to the research findings, five main categories were counted under "quality, structural improvement, teacher modernization, teaching excellence, and standard living". All of which were gathered in the core category of teaching multilateralism strategy. The results showed that the ideal model for teaching studies is a model that pays attention to all aspects of teaching, including personal, environmental, and educational. With this procedure, the
learning and efficiency of the class will also increase. As a result, it seems necessary and necessary for policymakers to pay attention to teaching and providing relevant platforms.
کلیدواژه‌ها [English]
- Social studies
- multidimensionality of teaching
- teachers
- students
- grounded theory
- ابراهیمپور کومله، سمیرا؛ نادری، عزت‌الله و سیف نراقی، مریم (1397). «شناسایی و بررسی ویژگیهای مطلوب عناصر برنامۀ درسی برای نیل به پرورش مهارتهای حل مسئله در درس مطالعات اجتماعی دورۀ ابتدایی تحصیلی». مطالعات آموزشی و آموزشگاهی. 16: 174-126.
- احمدرش، رشید و مصطفیزاده، اسماعیل (1398). «تحلیل برنامۀ درسی مطالعات اجتماعی دورۀ اول متوسطه ازنظر میزان توجه به مؤلفههای آموزش چندفرهنگی». تدریس‌پژوهی. 4: 46-24.
- احمدی، پروین؛ نراقی‌زاده، افسانه و کشاورز دیزجینی، سما (1401). «سیر تحول مفهوم شهروندی در برنامۀ درسی مطالعات اجتماعی دورۀ ابتدایی». تعلیم‌وتربیت. 38 (3): 7-36.
- اسماعیلی، فاطمه؛ اسماعیلی، حسنیه‌سادات و اسماعیلی، سیدمحمد (1402) «هویت انقلابی در کتابهای درسی مطالعات اجتماعی و پیام‌های آسمانی دورۀ اول متوسطه». مطالعات ملی. 24 (95):147-166.
- اصلاحی، علیرضا؛ رفاعی، دیار و جعفری، سکینه (1397). روشهای تدریس اثربخش با تأکید بر فناوریهای نوین. تهران: آوای نور.
- باقریانفر، مصطفی؛ نصر اصفهانی، احمدرضا و آهنچیان، محمدرضا (1399). «شناسایی شاخصهای روشهای یاددهی و یادگیری مطلوب برای دروس رشتههای علوم انسانی دانشگاهها و میزان توجه به آنها». تدریس‌پژوهی. 2: 36-1.
- بدری گرگری، رحیم؛ رضایی، اکبر و جدی گرگری، جواد (1390). «مقایسۀ تأثیر روش تدریس مبتنی بر تفکر فعال (روش مشارکتی) و روش تدریس سنتی در یادگیری درس مطالعات اجتماعی دانش‌آموزان پسر». علوم تربیتی. 16: 120-107.
- برنامۀ درسی ملی جمهوری اسلامی ایران (1390). تهران: وزارت آموزش‌وپرورش.
- بهرامی‌پور، معصومه؛ کیان، مرجان و نیکنام، زهرا (1395). «واکاوی ابعاد برنامۀ درسی مغفول مطالعات اجتماعی پایۀ هفتم متوسطه». فصلنامه تعلیم‌وتربیت. 131: 36-10.
- چمن‌آرا، افشین (1398). «روشهای تدریس مطالعات اجتماعی در انتاریو»، مجلۀ رشد آموزش علوم اجتماعی. 3: 50-44.
- حسین‌پوریان، سمانه (1390). «نقش کودک در شکلگیری فضاهای محیطی». معماری و فرهنگ. 46: 46-40.
- حق‌پرست لاتی، طیبه؛ نادری، عزت‌الله و سیف نراقی، مریم (1397). «الگوی برنامۀ درسی معنوی در درس مطالعات اجتماعی به‌منظور توسعۀ سلامت معنوی فراگیران». راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. 3: 15-150.
- دهقانی، مرضیه (1396). «تحلیل محتوای کتاب کار و فناوری، مطالعات اجتماعی، فارسی و قرآن پایۀ ششم ابتدایی ازنظر میزان درگیری فعال فراگیران براساس تکنیک ویلیام رومی»، پژوهش در برنامهریزی درسی. 28(55): 146-124.
- رحیمی، ربابه؛ وحدت، رقیه و کیهان، جواد (1398). «تجارب زیستۀ دانش‌آموزان پایۀ ششم ابتدایی از درس مطالعات اجتماعی». پژوهش در برنامهریزی درسی. 35(62): 189-173.
- صادقی، علی و نظری، ولی‌الله (1398). «فلسفۀ آموزش مطالعات اجتماعی در نظام تعلیم‌وتربیت جمهوری اسلامی ایران». پژوهش در آموزش مطالعات اجتماعی. 1: 101-78.
- صلواتی، پرستو؛ ملکی، حسن و سهرابی، فاطمه (1399). «تحلیل محتوای کتاب مطالعات اجتماعی دورۀ اول دبیرستان براساس شاخصهای محتوایی برنامۀ درسی ملی». پژوهش در برنامهریزی درسی. 37 (64): 187-178.
- عباسی درهبیدی، احمد (1400). «چالشهای آموزش مطالعات اجتماعی در دوران کرونا از نگاه دانش‌آموزان». پژوهش در آموزش مطالعات اجتماعی. 3 (3): 1-22.
- عبداللهی، بیژن؛ دادجوی توکلی، عطیه و یوسلیانی، غلامعلی (1393). « شناسایی و اعتبارسنجی شایستگیهای حرفهای معلمان اثربخش». نوآوریهای آموزشی. 49: 48-25.
- عینی، اکرم؛ یزدانی، حمید و صادقی، علیرضا (1397). «تحلیل محتوای کتابهای درسی مطالعات اجتماعی دورۀ دوم ابتدایی بر اساس مؤلفههای آموزش چندفرهنگی»، پژوهش در برنامهریزی درسی. 31(58): 151-136.
- فریدونی، سمیه (1398). «واکاوی مفهوم خانوادۀ مطلوب از دیدگاه دانش‌آموزان». خانواده و پژوهش. 46: 64-42.
- فلاح، سعید؛ انصاریپور، محمد و عرب، عباس (1402). «چگونگی افزایش انگیزه در درس مطالعات اجتماعی دانش‌آموزان پایۀ چهارم با استفاده از آموزش طنزمحور». توسعۀ حرفهای معلم. 8(2): 69-88.
- فلاحیان، ناهید و دیگران (1391). آموزش مطالعات اجتماعی. تهران: مرکز چاپ و نشر کتب درسی وزارت آموزش‌وپروش.
- کیانی، غلامرضا و عسکری متین، سجاد (1397). «الگوی معیار صلاحیت حرفهای معلمی در تراز جمهوری اسلامی ایران». مجموعه مقالات دوازدهمین همایش ملی ارزیابی کیفیت در نظامهای دانشگاهی. تهران: دانشگاه الزهراء (س).
- محجوب عشرت‌آبادی، حسن (1398). «مقدمه‌ای بر عصب‌شناسی یادگیری و نقش فراشناخت در فرآیند یاددهی-یادگیری». مطالعات منابع انسانی. 31: 196-167.
- مرزوقی، رحمت‌الله؛ محمدی، مهدی؛ شمشیری، بابک و دادگری، همایون (1396). «تدوین برنامۀ درسی صلح در آموزش عالی، یک مطالعۀ کیفی». راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. 10 (5): 396-384.
- صیدی اوندی، سحر (1401). «اهمیت مطالعۀ جامعه‌شناسی». دومین کنفرانس ملی مطالعات کاربردی در فرایندهای تعلیم و تربیت. بندرعباس.
- ملکی، حسن (1374). سازمان‌دهی محتوای برنامۀ درسی با تأکید بر مطالعات اجتماعی. تهران: قو.
- میرزایی، جشمید؛ اکار، حمید و کریمی‌منش، شمس‌الدین (1394). آموزش مطالعات اجتماعی ویژۀ دانشجویان علوم تربیتی. تهران: پالیز سخن.
- ساکی، فاطمه (1399)، «تحلیلی بر روشهای تدریس در آموزش مطالعات اجتماعی». پژوهش در آموزش مطالعات اجتماعی. 4: 143-158.
- میرزایی، جمشید (1398)، «راهبردهای تدریس مؤثر در آموزش مطالعات اجتماعی». پژوهش در آموزش مطالعات اجتماعی. 2: 1-28.
- Bousalis, R. (2022). “Correlating the perceptions of preservice elementary teachers and social studies in the elementary curriculum”. Journal of Education. 202(4): 385–396.
- Garwood, J. D.; McKenna, J. W D.; Roberts, J. G. & Ciullo, S. (2019). “Social Studies Content Knowledge Interventions for Students with Emotional and Behavioral Disorders: A Meta-Analysis”. Behavior Modification. 45(12): 14-27.
- De Gregori, A. (2007). “Learning environments: redefining the discourse on school architecture”. thesis for Master of Science in architecture. New Jersey school of architecture.
- Egüz, Ş. (2022). “Social studies instruction with educational music: Write, compose, and apply”. SAGE Open Journals. 12(3): 1–13.
- İnan, S. "Sosyal bilgiler eğitimine giriş" (3th Edition). In Sosyal Bilgilerin Tmelleri. Turan R. & Yildirim, U.T. Ankara: Anı Publishing.pp.1-21
- Fischer, E. & Hanze, M. (2019). “Back from “guide on the side” to “sage on the stage”? Effects of teacher-guided and student-activating teaching methods on student learning in higher education”. I J of Educational Research. 95: 26– 35.
- Garcia, C. E. (2021). “The role of social studies course in the 21st century societi: Persperctive from educators and learners”. World Englishes and Educational Practices. 3(1): 11–22.
- Gershenson, S. (2016). “Linking teacher quality, student attendance, and student achievement”. Education Finance and Policy. 11(2): 125-149.
- Gyurova, V. & Zeleeva, V. (2017). “The knowledge and skills of the 21 century teachers. In R. Valeeva”. (Ed). The European Proceedings of Social & Behavioral Sciences.Vol. XXIX. Russia, Kazan Federal University: Future Academy. Pp: 282-291.
- Jaques, D. (2003). “Teaching small groups”. BMJ. 326(7387): 492-4
Kasim, S. & Yusoffy, M. (2014). “Active Teaching Methods: Personal Experience of Integrating Spiritual and Moral Values”. Religious Educ. 109(5): 554-70.
- Kolb, A. Y. (2005). “The Kolb learning style inventory-version 3.1 2005 technical specifications. Boston, MA: Hay Resource Direct. 200 (72): 161 – 171.
- Lovik, E. (2010). “The impact of organization features and student experiences on spiritual development during the first year of college”. Pennsylvania: The Pennsylvania State University.
- Majoka, M.i; Khan, M. S. & Shah, S.I.H. (2011). “Effectiveness of Cooperative Learning for Teaching Social Studies to Students with Different Ability at Elementary Level”. Interdisciplinary journal of contemporary research in business. 2 (11): 497-476.
- McCoy, K. (2017). “Strategies for Teaching Social Studies”. Focus on Exceptional Children. 38(3): 1-16.
- Podlahová, L.; Vaněčkovv, M.; Heřmánková, P.; Klement, M. & Marešová, J. (2012). Didaktika pro vysokoškolské učitele. Praha: Grada.
- Raccanello, D.; Brondino, M.; Moè, A.; Stupnisky, R. & Lichtenfeld, S. (2019). “Enjoyment, boredom, anxiety in elementary schools in two domains: Relations with achievement”. The Journal of Experimental Education. 87 (3): 449-469.
- Reiser, R.A. & Dempsey, J.V. (Eds.) (2007). Trends and issues in instructional design and technology. Upper saddle River, NJ: Pearson.
- Shabani, Z. (2009). “Comparative study of religious and ethical curriculum in primary schools in Iran and several countries”. J Educ. 83:119-66.
- Shah, K. R. (2016). “Gender analysis of primary social studies textbooks in Nepal”. Modern Research Studies: An International Journal of Humanities and Social Sciences, 3(2): 294-315.
- Tugce, Z. K. & Koray, K. (2024). “Social studies teacher competencies in 2050: an e-Delphi study”. Eur J Futures Res. 12. N. 4.
- Thacker, E. (2018). “Implementing K-6 Inquiries Together”. Social Studies and the Young Learner. 30(3): 2-3.
- Vaughn, L. M. & Baker, R. C. (2008). “Do different pairings of teaching styles and learning styles make a difference?”. Teaching and Learning in Medicine. 20 (3): 239-247.
)