نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• فاطمه نیک نهاد ¹
• محمد پروا ¹
• حسین افلاکی فرد ²
• هادی کشمیری ¹

¹ گروه معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

² گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده

هدف این پژوهش، طراحی الگوی رویکرد پساساختارگرایی در آموزش طراحی معماری به‌منظور بهبود کیفیت تدریس، با تمرکز بر درس «طرح معماری ۵» است. با توجه به چالش‌های موجود در ساختار سنتی آموزش طراحی، این مطالعه تلاش دارد تا با بهره‌گیری از مبانی پساساختارگرایی، زمینه‌های تحول در محتوای آموزشی، فرایند تدریس و نقش‌آفرینی دانشجویان را شناسایی و تحلیل کند. روش پژوهش حاضر کیفی و  با استفاده از راهبرد فراترکیب مبتنی بر تحلیل مضمون تدوین شده است. به‌منظور بررسی پیشینه نظری مرتبط با رویکرد پساساختارگرایی در طراحی معماری، جست‌وجویی نظام‌مند در پایگاه‌های علمی معتبر داخلی و بین‌المللی مانند: (Scopus، Web of Science، ScienceDirect،  SID و ( Noormags در بازه زمانی 1960 تا 2024 انجام شد. از میان 325 سند شناسایی‌شده، پس از ارزیابی محتوایی و علمی، 96 سند که بیشترین ارتباط با اهداف پژوهش داشتند انتخاب و اطلاعات آن‌ها برای تدوین مبانی نظری و تقویت تحلیل‌ها مورد استفاده قرار گرفت.جهت تحلیل داده ها در روش تحلیل مضمون از نرم‌افزار ATLAS.ti و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی مؤلفه‌های کلیدی آموزش مبتنی بر رویکرد پساساختارگرایی از طریق مطالعات نظری و مصاحبه استفاده شده است.جامعه آماری پژوهش اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز و دانشگاه سراسری شیراز است که با روش نمونه‌گیری هد‌فمند 6 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رویکرد پساساختارگرایی از طریق تأکید بر چندمعنایی، بازاندیشی، خودبیان‌گری، و زمینه ‌مندی فرهنگی می‌تواند به ارتقای کیفیت تدریس، افزایش خلاقیت طراحی و توانمندسازی دانشجویان در فرآیند تولید معنا در پروژه‌های معماری منجر شود. نتایج همچنین بیانگر ضرورت بازنگری در برنامه درسی طرح ۵ و توجه به ساختارشکنی در طراحی تمرین‌ها و شیوه ارزیابی است. این پژوهش می‌تواند الگویی نوین برای بهبود آموزش طراحی معماری فراهم سازد.

کلیدواژه‌ها

• برنامه درسی'
• پساساختارگرایی'
• کیفیت آموزش'
• اعتبار یابی'
• الگو '
• '
• طرح معماری 5

عنوان مقاله [English]

The Application of the Poststructuralist Approach in Architectural Design Education to Improving Teaching Quality (Case Study: Design Studio 5)

نویسندگان [English]

• FATEMEH NIKNAHAD ¹
• Mohammad Parva ¹
• Hossein Aflaki Fard ²
• Hadi Keshmiri ¹

¹ Department of Architecture, Shi.C., Islamic Azad University, Shiraz, Iran

² Department of Educational Sciences, Farhangian University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

The aim of this study is to design a model based on the poststructuralist approach in architectural design education, with a focus on improving the quality of teaching in the course “Architectural Design 5.” Considering the challenges inherent in the traditional structure of design education, this research seeks to explore and analyze the potential for transformation in
educational content, teaching processes, and student engagement by drawing on the foundations of poststructuralist theory. The research follows a qualitative methodology using the meta-synthesis strategy based on thematic analysis. To investigate the theoretical background related to the poststructuralist approach in architectural design, a systematic search was conducted across reputable national and international academic databases, including Scopus, Web of Science, ScienceDirect, SID, and Noormags, covering the period from 1960 to 2024. Out of 325 identified documents, 96 were selected based on scientific and content relevance to the research objectives, and their information was utilized to develop the theoretical framework and support the analysis. Data analysis was performed using ATLAS. ti software and implemented through open, axial, and selective coding of key components of poststructuralist-based design education, extracted from both theoretical studies and interviews. The research population included faculty members from Shiraz Islamic Azad University and Shiraz University, with a purposive sample of six participants. The findings indicate that the poststructuralist approach-by emphasizing polysemy, reflexivity, self-expression, and cultural contextualization-can enhance teaching quality, foster design creativity, and empower students in the process of meaning-making within architectural projects. The results also underscore the necessity of revising the Design 5 curriculum, including rethinking design exercises and assessment methods through a deconstructive lens. This study offers a novel model for improving architectural design education.

کلیدواژه‌ها [English]

• Poststructuralist approach
• architectural design education
• teaching quality
• Architectural Design 5