نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی،دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تجارب زیستۀ مادران دانش‌آموزان دورۀ ابتدایی از آموزش مجازی صورت گرفت.
روش: رویکرد پژوهش حاضر کیفی و از نوع پدیدارشناسی بود. گروه هدف پژوهش تمامی مادران دارای دانش‌آموز دورۀ دوم ابتدایی در ناحیۀ یک شهر یزد در سال تحصیلی 1400-1401 بودند که تعداد 14 نفر از این مادران از طریق روش نمونه‌گیری «هدفمند» انتخاب شد. ملاک ورود و خروج به میدان مطالعه به‌این‌ترتیب بود که مادران حداقل دو سال تجربۀ آموزش مجازی در خانه در دوران کرونا را داشته باشند. پس از رسیدن به اشباع نظری جمع‌آوری داده‌ها به اتمام رسید. ابزار پژوهش «مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساختاریافته» بود و از روش تحلیل دادۀ اسمیت استفاده شد. برای تعیین اعتبار داده‌ها از بررسی و تطبیق نظر برخی پژوهشگران کیفی و مشارکت‌کنندگان در پژوهش استفاده شد.
یافته‌ها: با بررسی تجارب زیستۀ مادران دانش‌آموزان از آموزش مجازی، از دل این مفاهیم، نُه مضمون اصلی و 25 زیرمضمون فرعی استخراج شد. .
نتیجه‌گیری: به‌طورکلی می‌توان گفت که آموزش مجازی مزایا و معایب خاص خویش را دارد و ادغام آموزش مجازی و حضوری در کنار هم در مدارس می‌تواند در بهبود کیفیت آموزشی مؤثر واقع شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating the Lived Experiences of Mothers of Primary School Students from Virtual Education

نویسندگان [English]

  • Malihe Mansoori 1
  • Mohsen Shakeri 2
  • Kazem Barzegar Bafrooei 3
  • Mahdieh Estabraghi 4

1 Graduate in Curriculum Planning, Department of Psychology and Educational Sciences, Yazd University Yazd, Iran.

2 Department of Psychology and Educational Sciences, Yazd University, Yazd, Iran

3 Department of Psychology and Educational Sciences, Yazd University, Yad, Iran

4 PhD. student of educational psychology, Department of Psychology and Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran.

چکیده [English]

Background and aim: After the outbreak of the coronavirus in the world, educational systems began to use the "virtual education" method in their programs. The present study aimed to investigate the lived experiences of mothers of elementary school students in virtual education.
Data and method: The approach of the current research was qualitative and phenomenological. The target group of the research was all the mothers with students of the second year of elementary school in a district of Yazd city in the academic year of 2021-2022, and 14 of these mothers were selected through the "purposive" sampling method. The criteria for entering and exiting the field of study were that mothers had at least two years of virtual education experience at home during the Corona era. After reaching theoretical saturation, data collection was completed. The research tool was an "in-depth semi-structured interview," and Smith's data analysis method was used. To determine the validity of the data, the opinions of some qualitative researchers and the participants in the study were used.
Findings: By examining the lived experiences of students' mothers in face-to-face and virtual education, 9 main themes and 25 sub-themes were extracted. The themes of effective parental participation and supervision, educational efficiency, and effective economic aspect, in response to the question of the positive aspects of virtual education; The themes of educational issues and technical issues were obtained in response to the question of the negative side of virtual education; and the themes of public support, monitoring and evaluation, solving infrastructure and educational problems, and integrating virtual and face-to-face education were obtained in response to providing a solution to improve face-to-face and virtual education.
Conclusion: In general, virtual education has its own advantages and disadvantages, and integrating virtual and traditional education in schools can effectively improve the quality of education.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Lived experience
  • virtual education
  • elementary school
  • solutions to improve education
احدیان، محمد. (۱۳۹۹). مقدمات فناوری آموزشی. انتشارات بشرا.
ادیب، یوسف، و مردان اربط، فاطمه. (۱۳۹۶). تجارب والدین از مشارکت در امر تحصیل فرزندان: یک تحقیق کیفی. علوم تربیتی، (۱۰۴)، ۶۹–۹۶. https://doi.org/10.22055/edu.2017.11686.1231
بوشهریان، امید، و رضایی، محمدصادق. (۱۳۹۰). ارائه معماری نوینی مبتنی بر هستان‌شناسی جهت ایجاد خودکار مسیر آموزشی الکترونیک در محیط سرویس‌گرا. مجموعه مقالات ششمین کنفرانس ملی و سومین کنفرانس بین‌المللی یادگیری و آموزش الکترونیکی، تهران، ایران.
بهارلوئی، مریم، و افراسیابی، حسین. (۱۴۰۱). تفسیر مادران از آموزش الکترونیکی در شرایط انتشار ویروس کرونا. خانواده و پژوهش، ۱۹(۲)، ۵۷–۷۴. http://qjfr.ir/article-1-1399-fa.html
پودینه، مرضیه، حسینقلی‌زاده، رضوان، و مهرام، بهروز. (۱۳۹۷). مسئولیت‌پذیری اجتماعی مدرسه؛ مطالعة موردی: دو مدرسة متوسطة دخترانة شهر مشهد. رویکردهای نوین آموزشی، ۱۳(۲)، ۹۵–۱۰۲. https://doi.org/10.22108/nea.2019.111790.1253
پورموسوی، سیده مریم، عرب‌زاده، مهدی، شیرازی منش، زینب، و بهارلو، کیمیا. (۱۴۰۲). تجربۀ زیسته مادران از تحصیل فرزندان با آموزش برخط پاندمی کرونا. اندیشه‌های نوین تربیتی، ۱(۱۹)، ۱۶۷–۱۸۵. https://doi.org/10.22051/jontoe.2022.37242.3403
رضایی، عطیه، کریمی، مهسا، و حامی کارگر، فاطمه. (۱۴۰۱). تجربۀ زیسته مادران از آموزش مجازی فرزندان در دوران قرنطینه کرونایی (مطالعه‌ای پدیدارشناسانه). فناوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، ۱۳(۱)، ۶–۴۷. https://doi.org/20.1001.1.22285318.1401.13.1.3.1
زارعی زوارکی، اسماعیل، و طوفانی نژاد، احسان. (۱۳۹۶). تأثیر آموزش تلفیقی بر میزان یادگیری دانش‌آموزان در درس ریاضی. اندیشه‌های نوین تربیتی، ۱۳(۱)، ۷۳–۹۰. https://doi.org/10.22051/jontoe.2017.7133.1055
شمس نصرتی، ویدا، و معظمی، مجتبی. (۱۴۰۱). بررسی اثر کیفیت آموزش بر سیستم آموزش مجازی مؤسسات آموزش عالی. مطالعات مدیریت و رهبری در سازمان‌های آموزشی، ۳(۷)، ۱۵–۳۰. https://doi.org/10.30495/mlseo.2022.696967
عاشوری نالکیاشری، هاجر. (۱۴۰۱). تحلیل و بررسی پیامدهای گسترش نفوذ فضای مجازی بر آموزش و یادگیری در وضعیت کرونا و پساکرونا؛ با رویکرد فراترکیب. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، ۱۱(۳)، ۹۷–۱۳۳. https://doi.org/20.1001.1.2423494.1401.11.3.4.0
عظیم‌بیک، مریم. (۱۴۰۱). نوآوری درخصوص گذر از آموزش دینی به سوی تربیت دینی در واحدهای آموزشی. دومین کنفرانس ملی مطالعات کاربردی در فرایندهای تعلیم و تربیت، بندرعباس، ایران.
کریمی حاجی خادمی، فرید، و حیدری پور، خاطره. (۱۴۰۰). بررسی مؤلفه‌های نظام آموزشی مجازی و اثربخشی آن بر یادگیری دانش‌آموزان و فراگیران. پژوهش‌های معاصر در علوم و تحقیقات، ۳(۲۹)، ۳۱–۴۷.
کمالی حسین‌زاده، فاطمه، اصغری نکاح، سید محسن، و کاظمی، صدیقه. (۱۴۰۰). آموزش مجازی در دورۀ کرونا از منظر تجارب زیستۀ مادران دانش‌آموزان دورۀ دوم دبستان. هجدهمین همایش سالیانه با عنوان هویت ایرانی برنامه درسی و آموزش در عصر پسا کرونا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
محمدزاده، فاطمه. (۱۳۹۹). تحلیل پدیدارشناسی تجارب والدین دانش‌آموزان مقطع ابتدایی از آموزش مجازی. اولین همایش یادگیری سیار در عصر کرونا و پساکرونا، تهران، ایران.
محمدی، مهدی، کشاورزی، فهیمه، ناصری جهرمی، رضا، ناصری جهرمی، راحیل، حسام پور، زهرا، میر غفاری، فاطمه، و ابراهیمی، شیما. (۱۳۹۹). واکاوی تجارب والدین دانش‌آموزان دورۀ اول ابتدایی از چالش‌های آموزش مجازی با شبکه‌های اجتماعی در زمان شیوع ویروس کرونا. پژوهش‌های تربیتی، ۱۶(۴۰)، ۲۲–۳۸. http://erj.khu.ac.ir/article-1-808-fa.html
مختاری، الهام، دهقانی، مرضیه، و خطاط، محدثه. (۱۴۰۰). شناسایی عوامل در اجرای مطلوب برنامۀ درسی مجازی دورۀ ابتدایی از دیدگاه والدین در پایۀ اول و دوم. رهبری آموزشی کاربردی، (۳)، ۱۵–۲۲. https://doi.org/10.22098/ael.2021.1424
مرادیان، صلاح، و امانی، احمد. (۱۴۰۱). بررسی تجربۀ زیستۀ والدین در آموزش و یادگیری از راه دور، در دوران همه‌گیری کرونا: دیدگاه‌ها، عملکردها و توانمندی‌های لازم. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، ۱۳(۵۲)، ۹۹–۱۳۰. https://doi.org/10.22054/qccpc.2022.67751.2942
مصیبی اردکانی، ملیحه، رضاپور میرصالح، یاسر، و بهجتی اردکانی، فاطمه. (۱۴۰۰). مشکلات و چالش‌های آموزش مجازی در دوران شیوع ویروس کرونا در مقطع ابتدایی. آموزش‌پژوهی، ۷(۲۷)، ۶۵–۷۹. https://doi.org/20.1001.1.25884182.1400.7.27.5.3
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، معاونت آموزشی، دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی. (۱۳۹۹). نکته‌های اساسی در حفظ کیفیت آموزشی دانشگاه‌های کشور در شرایط مقابله با کرونا. دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی.
همتی‌پور، ام‌البنین. (۱۴۰۱). بازتعریف نقش والدین در آموزش مجازی: مقطع ابتدایی. فناوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، ۱۲(۴۸)، ۴۱–۵۸.
یاریگر روش، محیا. (۱۳۹۹). تجربه زیسته مادران دانش‌آموزان دبستانی از آموزش مجازی در دوران کرونا. ششمین همایش بین‌المللی روان‌شناسی مدرسه، تهران، ایران
 
Batool, T., & Raiz, J. (2020). Exploring parents’ involvement in university students’ education. Journal of Business and Social Review in Emerging Economies, 6(1), 187–196. https://doi.org/10.26710/jbsee.v6i1.1037
Bubb, S., & Jones, M.-A. (2020). Learning from the COVID-19 home-schooling experience: Listening to pupils, parents/carers and teachers. Improving Schools, 23(3), 114–118. https://doi.org/10.1177/1365480220958797
Cui, S., Zhang, C., Wang, S., Zhang, X., Wang, L., Zhang, L., ... Zhou, X. (2021). Experiences and attitudes of elementary school students and their parents toward online learning in China during the COVID-19 pandemic: Questionnaire study. Journal of Medical Internet Research, 23(5), Article e24496. https://doi.org/10.2196/24496
Dhawan, S. (2020). Online learning: A panacea in the time of COVID-19 crisis. Journal of Educational Technology Systems, 49(1), 5–22. https://doi.org/10.1177/0047239520934018
Hamad, F. K. (2021). Palestinian mothers’ perceptions about online learning at public and private elementary schools during COVID-19: Challenges and recommendations. Pedagogical Research, 6(3), Article em0098. https://doi.org/10.29333/pr/11009
Mouratidou, K., Karamavrou, S., Karatza, S., & Schillinger, M. (2020). Aggressive and socially insecure behaviors in kindergarten and elementary school students: A comparative study concerning gender, age and geographical background of children in Northern Greece. Social Psychology of Education, 23(1), 259–277. https://doi.org/10.1007/s11218-019-09536-z
Rouadi, N. E., & Anouti, M. F. (2020). The online learning experiment in the intermediate and secondary schools in Lebanon during the coronavirus (COVID-19) crisis. International Journal of Advanced Research in Science, Engineering and Technology, 7(7), 14466–14485.
Smith, J. A., Jarman, M., & Osborn, M. (1999). Doing interpretative phenomenological analysis. In M. Murray & K. Chamberlain (Eds.), Qualitative health psychology: Theories and methods (pp. 218–240). SAGE