نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• فاطمه اکرمی ¹
• پروین احمدی ²
• پروین صمدی ³

¹ دانشجوی دکتری تخصصی برنامه ریزی درسی،گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

² گروه علوم تربیتی،دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه الزهرا

³ گروه علوم تربیتی،دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی،دانشگاه الزهرا

چکیده

پیشینه و اهداف:  رویکرد آموزش تلفیقی علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات (STEAM) به‌ عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، با هدف تقویت یادگیری میان‌رشته‌ای، خلاقیت و حل مسأله در دانش‌آموزان، توسعه یافته است. اجرای موفق این رویکرد مستلزم به‌کارگیری راهبردهای مؤثر یاددهی-یادگیری است که بتوانند تعامل، کاوشگری و تجربه‌محور بودن را در فرایند آموزش تقویت کنند. با توجه به گسترش توجه به آموزش استیم در نظام‌های آموزشی، شناسایی راهبردهای کارآمد می‌تواند به طراحی بهتر برنامه‌های درسی و ارتقای کیفیت یادگیری کمک کند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین راهبردهای یاددهی-یادگیری در آموزش تلفیقی استیم بود.
روش‌ها‌: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی بود و با روش سنتزپژوهی مفهومی انجام شد. جامعة پژوهش شامل پژوهش­های مرتبط با آموزش استیم در بازة زمانی 2014 تا 2024 برای منابع خارجی و 1398 تا 1403 برای منابع داخلی بود. منابع از طریق جست‌وجوی نظام‌مند، گردآوری و پس از غربالگری چندمرحله‌ای انتخاب شد. کیفیت منابع منتخب با استفاده از چک‌لیست CASP ارزیابی شد و در نهایت 35 منبع واجد شرایط وارد تحلیل گردید. سپس داده‌ها با روش کدگذاری اشتراوس و کوربین در سه مرحلة باز، محوری و انتخابی تحلیل شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که راهبردهای یاددهی-یادگیری استیم در سه مؤلفة اصلی طبقه‌بندی می‌شوند: «راهبردهای تعاملی-اجتماعی»، «راهبردهای علمی-آموزشی» و «راهبردهای فناورانه». راهبردهای تعاملی-اجتماعی شامل «فعالیت‌های همیاری و مشارکتی» و «فعالیت‌های کاوشگری»، راهبردهای علمی-آموزشی شامل «نقش‌آفرینی و شبیه‌سازی» و «آموزش چندحسی و تجربه‌محور» و راهبردهای فناورانه نیز شامل «فعالیت‌های ساختنی و مهندسی» و «آموزش مبتنی بر بازی‌وارسازی» بودند.
نتیجه‌گیری:  نتایج نشان می‌دهد که تحقق این راهبردها وابسته به توانمندی معلمان در طراحی و اجرای فعالیت‌های مبتنی بر استیم است. چارچوب به‌دست‌آمده می‌تواند به‌ویژه در دورة ابتدایی، مبنایی عملی برای معلمان و برنامه‌ریزان درسی در توسعة آموزش تلفیقی استیم باشد.

کلیدواژه‌ها

• کلیدواژه: آموزش تلفیقی
• استیم
• نقش معلم
• راهبردهای یاددهی-یادگیری
• قرن بیست و یکم

عنوان مقاله [English]

Teaching-Learning Strategies in Integrated STEM Education: A Synthesis Research Study

نویسندگان [English]

• Fateme Akrami ¹
• Parvin Ahmadi ²
• Parvin Samadi ³

¹ PhD Student in Curriculum Planning, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

² Department of Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Alzahra University

³ Department of Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Al-Zahra University

چکیده [English]

Abstract

The aim of the research was to investigate teaching-learning strategies in STEAM integrated education. The qualitative research approach and the method used were synthesis research and the tool used was a checklist. The data analysis method was based on Strauss and Corbin coding, open, axial and selective coding. The research population was all scientific research and documents in the form of articles and theses in the ten-year period of 2014-2024 and for domestic articles, the five-year period of 1403-1398. The reason for choosing this time period is the saturation of data and their repetition in a larger period. After screening, 35 sources were used directly. Three main components of "interactive-social strategies", "scientific-educational strategies" and "technological strategies" were extracted. The component of "interactive-social strategies" includes two subcomponents, "collaborative and participatory activities" and "exploratory activities". Scientific-educational strategies were also obtained with two subcomponents: "role-playing and simulation activities" and "multisensory and experience-based education," and the third strategy, titled technological strategies, was obtained with "construction and engineering activities" and "gamification-based education." It is suggested that, considering the educational conditions and needs of the 21st century, special attention be paid to the STEAM approach and its components in the teaching-learning process.

کلیدواژه‌ها [English]

• Keywords: Blended learning؛ STEAM؛ teacher role؛ teaching-learning strategies
• 21st century