نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
استادیار علوم تربیتی دانشگاه پیام نور تهران- ایران
2
استاد گروه روانشناسی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران
3
دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران
10.48310/ise.2026.18285.1220
چکیده
هدف: هدف از این پژوهش اثربخشی آموزش مهارت جرئت‌ورزی بر سازگاری تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان پسر دچار اختلال یادگیری خاص بود.
روش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان پسر دورۀ دوم ابتدایی دچار اختلال یادگیری خاص در سال تحصیلی 1402-1403 شهر خرم‌آباد بود. از میان جامعۀ آماری، 28 دانش‌آموز پسر دچار اختلال یادگیری خاص به‌روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شده و به شیوۀ تصادفی در قالب دو گروه آزمایش (14 نفر) و گواه (14 نفر) گمارش شدند. گروه آزمایش تحت آموزش هشت‌جلسه‌ای جرئت‌ورزی مختار معتمدین (1387) قرار گرفتند. داده‌های پژوهش با استفاده از پرسش‌نامۀ سازگاری تحصیلی بیکر و سریاک (۱۹۸۴) و پرسش‌نامۀ خودکارآمدی تحصیلی مورگان- جینکز (۱۹۹۹) جمع‌آوری شدند. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کواریانس تک‌متغیره و چندمتغیره (MANCOVA) استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل یافته‌های پژوهش نشان داد که آموزش مبتنی بر مهارت جرئت‌ورزی بر سازگاری تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان دچار اختلال یادگیری خاص مؤثر است (۰۵/۰p<).
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج حاصل می‌توان گفت ازجمله آموزش‌های مؤثر و کارآمد در جهت تقویت سازگاری تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان دچار اختلال یادگیری خاص، آموزش مهارت جرئت‌ورزی است.
کلیدواژه‌ها
عنوان مقاله [English]
The Effectiveness of Assertiveness Skill Training on the Academic Adjustment of students and Academic self-efficacy with Special Learning Disabilities
نویسندگان [English]
-
Toraj Hasanerad
1
-
Ezatolah Ghadampour
2
-
Hafez Padervand
3
1
Assistant Professor of Educational Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran.
2
Professor, Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran. ghadampour.e@lu.ac.ir
3
Ph.D. of Educational Psychology, Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran.
چکیده [English]
Purpose: Children with a specific learning disorder, despite having normal intelligence, are not able to progress academically in the fields of reading, writing, and mathematics. The purpose of this research was to determine the effectiveness of assertiveness skill training on the academic adjustment of students and academic self-efficacy with special learning disabilities.
Method: The research method was semi-experimental with a pre-test and post-test design with a control group. The statistical population of the research included all elementary school students of the second year of elementary school with specific learning disabilities in the academic year of 2022-2023 in Khorramabad city. From among the statistical population, 28 students with specific learning disorders were selected by available sampling method and randomly assigned to two groups: experimental (14 people) and control (14 people) groups. The experimental group underwent 10 sessions of assertiveness skill training. Research data were collected using Baker and Seriak's (1984) academic adjustment questionnaire and Morgan-Jinks (1999) academic self-efficacy questionnaire. In order to analyze the data, univariate and multivariate analysis of covariance (MANCOVA) was used.
Findings: The results of the analysis of the research findings showed that training based on assertiveness skills is effective in improving academic adjustment and academic self-efficacy of students with special learning disorder (p<0.05).
Conclusion: According to the results, it can be said that, among the effective and efficient trainings in order to strengthen the sense of academic adjustment and academic self-efficacy of students with specific learning disorders, assertiveness skill training is.
کلیدواژه‌ها [English]
-
Specific Learning Disorder
-
Academic self-efficacy
-
Academic Adjustment
-
Assertiveness skill
خان‌زاده، عباسعلی، رحیمی، الیاس، و استوی، الهه. (1395). تأثیر آموزش مهارت‌های جرئت‌ورزی بر بهبود روابط بین هم‌سالان و حرمت‌خود دانش‌آموزان دیرآموز. روانشناسی افراد استثنایی، 6(21)، 1–22. https://doi.org/10.22054/jpe.2016.5279
رضایی، علی‌حسین، یحیی‌زاده، حسین، و پروین، ستار. (1393). اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباط مؤثر و جرئت‌مندی بر سازگاری اجتماعی دانشجویان علوم پزشکی. مجلۀ روانشناسی و روان‌پزشکی شناخت، 1(3)، 15–30. http://shenakht.muk.ac.ir/article-1-102-fa.html
عطایی، فاطمه، احمدی، عبدالجواد، کیامنش، علیرضا، و سیف، علی‌اکبر. (1399). اثربخشی آموزش مهارت جرئت‌ورزی بر افزایش انگیزش تحصیلی و کاهش اعتیاد به اینترنت دانش‌آموزان. فصلنامۀ خانواده و پژوهش، 17(1)، 21–39. http://qjfr.ir/article-1-1415-fa.html
ماهی‌گیر، فروغ، و حمدانی، مجید. (1396). تأثیر برنامۀ آموزش جرئت‌ورزی بر احساس خودکارآمدی تحصیلی و بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان. فصلنامۀ تعالی مشاوره و روان‌درمانی، 6(1)، 1–9. https://journals.iau.ir/article_672957.html
محمدامین‌زاده، لیلا، و محمدامین‌زاده، حسن. (1397). مقایسۀ سازگاری تحصیلی و رشد اجتماعی دانش‌آموزان دختر پایه هشتم دارای مشکلات یادگیری و بدون مشکلات یادگیری شهرستان مهاباد. فصلنامۀ راهبردی و مدیریت آموزشی، 4(12)، 12–34. https://journals.iau.ir/article_664463.html
موحدزاده، بهرام. (1393). تأثیر برنامۀ آموزش تفکر انتقادی بر خلاقیت و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان پسر دبیرستان‌های شهر بهبهان [پایان‌نامۀ دکتری، دانشگاه شهید چمران اهواز].
هاشمی، تورج، واحدی، شهرام، و محبی، مینا. (1394). رابطۀ ساختاری پیوند با مدرسه و والدین با رضایت تحصیلی و کنترل تحصیلی: نقش میانجی‌گری خودکارآمدی تحصیلی. فصلنامۀ راهبردهای شناختی در یادگیری، 3(5)، 1–20. https://asj.basu.ac.ir/article_1357.html
یعقوبی، ابوالقاسم، کولیوند، سحر، کردنقابی، رسول، و رشید، خسرو. (1401). تأثیر آموزش مهارت‌های جرئت‌ورزی بر خودپنداره تحصیلی دانش‌آموزان مبتلا به اختلال‌های یادگیری ویژه با احساس تعلق بالا و پایین به مدرسه. نشریۀ توانمندسازی کودکان استثنایی، 13(2)، 44–53. https://doi.org/10.22034/ceciranj.2022.295938.1566
غفارزاده نمازی، رضا، و محسنی‌راد، عقیل. (1403). اثربخشی آموزش مهارت جرئت‌ورزی بر افزایش خودکارآمدی تحصیلی و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان دچار اختلال یادگیری [مقاله کنفرانس]. کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران. https://civilica.com/doc/2028239/
Asif, S., & Sarwar, Z. B. U. (2021). Effectiveness of assertive training in developing social-emotional competencies among adolescents. Pakistan Social Sciences Review, 5(4), 58–70. https://doi.org/10.35484/pssr.2021(5-IV)05
Ataei, F., Ahmadi, A., Kiamanesh, A., & Saif, A. A. (2020). The impact of assertiveness training on the level of academic motivation and internet addiction of high school students [In Persian]. Quarterly Journal of Family and Research, 17(1), 21–40. http://qjfr.ir/article-1-1415-fa.html
Avşar, F., & Alkaya, S. A. (2017). The effectiveness of assertiveness training for school-aged children on bullying and assertiveness level. Journal of Pediatric Nursing, 36, 186–190. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2017.06.020
Davidson, M., Amso, D., Anderson, L., & Diamond, A. (2006). Development of cognitive control and executive functions from 4 to 13 years: Evidence from manipulations of memory, inhibition, and task switching. Neuropsychologia, 44(11), 2037–2078. https://doi.org/10.1016/j.neuropsychologia.2006.02.006
Elgendi, M. M., Stewart, S. H., MacKay, E. J., & Deacon, S. H. (2021). Two aspects of psychological functioning in undergraduates with a history of reading difficulties: Anxiety and self-efficacy. Annals of Dyslexia, 71(1), 84–102. https://doi.org/10.1007/s11881-020-00205-4
Filippello, P., Buzzai, C., Messina, G., Mafodda, A. V., & Sorrenti, L. (2020). School refusal in students with low academic performances and specific learning disorder: The role of self-esteem and perceived parental psychological control. International Journal of Disability, Development and Education, 67(6), 592–607. https://doi.org/10.1080/1034912X.2019.1626006
Floyd, F. J., & Olsen, D. L. (2017). Family-peer linkages for children with intellectual disability and children with learning disabilities. Journal of Applied Developmental Psychology, 52, 203–211. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2017.08.001
Freilich, R., & Shechtman, Z. (2010). The contribution of art therapy to the social, emotional, and academic adjustment of children with learning disabilities. The Arts in Psychotherapy, 37(2), 97–105. https://doi.org/10.1016/j.aip.2010.02.003
Georgan, W. C., Archibald, L. M. D., & Hogan, T. P. (2023). Speech/language impairment or specific learning disability? Examining the usage of educational categories. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 66(2), 656–667. https://doi.org/10.1044/2022_JSLHR-21-00636
Graham, S., Hebert, M., Fishman, E., Ray, A. B., & Rouse, A. G. (2020). Do children classified with specific language impairment have a learning disability in writing? A meta-analysis. Journal of Learning Disabilities, 53(4), 292–310. https://doi.org/10.1177/0022219420917338
Grigorenko, E. L., Compton, D. L., Fuchs, L. S., Wagner, R. K., Willcutt, E. G., & Fletcher, J. M. (2020). Understanding, educating, and supporting children with specific learning disabilities: 50 years of science and practice. American Psychologist, 75(1), 37–51. https://doi.org/10.1037/amp0000452
Holloway-Friesen, H. (2021). The role of mentoring on Hispanic graduate students’ sense of belonging and academic self-efficacy. Journal of Hispanic Higher Education, 20(1), 46–58. https://doi.org/10.1177/1538192718823716
Kaldenberg, E. R., Watt, S. J., & Therrien, W. J. (2015). Reading instruction in science for students with learning disabilities: A meta-analysis. Learning Disability Quarterly, 38(3), 160–173. https://doi.org/10.1177/0731948714550204
Khanzadeh, A., Rahimi, E., & Stovey, E. (2016). The effect of teaching assertiveness skills on improving peer relationships and self-esteem of slow-learning students [In Persian]. Psychology of Exceptional Individuals, 6(21), 1–22. https://doi.org/10.22054/jpe.2016.5279
Kostagiolas, P., Lavranos, C., & Korfiatis, N. (2019). Learning analytics: Survey data for measuring the impact of study satisfaction on students’ academic self-efficacy and performance. Data in Brief, 25, Article 104051. https://doi.org/10.1016/j.dib.2019.104051
Li, X., Duan, S., & Liu, H. (2023). Unveiling the predictive effect of students’ perceived EFL teacher support on academic achievement: The mediating role of academic buoyancy. Sustainability, 15(13), Article 10205. https://doi.org/10.3390/su151310205
Sanz de Acedo Lizarraga, M. L., Ugarte, M. D., Cardelle-Elawar, M., Iriarte, M. D., & Sanz de Acedo Baquedano, M. T. (2003). Enhancement of self-regulation, assertiveness, and empathy. Learning and Instruction, 13(4), 423–439. https://doi.org/10.1016/S0959-4752(02)00026-9
Lubis, K. (2020). The effectiveness of assertiveness training group format to improve students’ interpersonal relationship skills. Bisma The Journal of Counseling, 4(3), 273–283. https://doi.org/10.23887/bisma.v4i3.29622
Mana, A., Saka, N., Dahan, O., Ben-Simon, A., & Margalit, M. (2022). Implicit theories, social support, and hope as serial mediators for predicting academic self-efficacy among higher education students. Learning Disability Quarterly, 45(2), 85–95. https://doi.org/10.1177/0731948720918821
Niazov, Z., Hen, M., & Ferrari, J. R. (2022). Online and academic procrastination in students with learning disabilities: The impact of academic stress and self-efficacy. Psychological Reports, 125(2), 890–912. https://doi.org/10.1177/0033294120988113
Parray, W. M., & Kumar, S. (2022). The effect of assertiveness training on behaviour, self-esteem, stress, academic achievement and psychological well-being of students: A quasi-experimental study. Research & Development, 3(2), 83–90. https://doi.org/10.11648/j.rd.20220302.13
Putri, F. R., Redjeki, S., & Rimayati, E. (2021). The effectiveness of assertive training techniques in group counseling services to improve assertive behavior of class XI students at SMK Teuku Umar Semarang. Journal of Guidance and Counseling, 3(2), 43–51. https://doi.org/10.18415/ijmmu.v10i12.5300
Putwain, D. W., Wood, P., & Pekrun, R. (2022). Achievement emotions and academic achievement: Reciprocal relations and the moderating influence of academic buoyancy. Journal of Educational Psychology, 114(3), 547–561. https://doi.org/10.1037/edu0000637
Skaalvik, C. (2020). School principal self-efficacy for instructional leadership: Relations with engagement, emotional exhaustion and motivation to quit. Social Psychology of Education, 23(2), 479–498. https://doi.org/10.1007/s11218-020-09544-4
Soğancı, S., & Kulesza, E. M. (2023). Psychosocial effects of dyslexia in terms of students, parents, and school community: Research review. Turkish Journal of Special Education Research and Practice, 5(1), 1–17. https://doi.org/10.37233/TRSPED.2023.0134
Wigham, S., Melvin, E., Lester, J., Bourne, J., Harris, M., McKinnon, I., & Hackett, S. (2024). Factors associated with the identification of mental health conditions among people with learning disabilities in primary care: A scoping review. British Journal of Learning Disabilities, 52(1), 36–53. https://doi.org/10.1111/bld.12544
Yadak, S. M. (2017). The impact of the perceived self-efficacy on the academic adjustment among Qassim University undergraduates. Open Journal of Social Sciences, 5(1), 157. https://doi.org/10.4236/jss.2017.51012
Yoo, H. C., Miller, M. J., & Yip, P. (2015). Validation of the internalization of the Model Minority Myth Measure (IM-4) and its link to academic performance and psychological adjustment among Asian American adolescents. Cultural Diversity and Ethnic Minority Psychology, 21(2), 237–246. https://doi.org/10.1037/a0037648
)